Oefenvragen over Globalisering

Tijdruimtecompressie is het ontstaan van toenemende vervlechting op sociaal, economisch, politiek en cultureel gebied. Dit wordt veroorzaakt door vrijhandel, toegenomen welvaart, betere transportmogelijkheden, betere communicatiemiddelen en meer samenwerking.

Omdraaien

Het hub-spoke model verwijst naar een knooppunt (hub) en de transportlijnen die daaromheen liggen (spokes). Een intercontinentale hub is een belangrijk knooppunt voor internationaal transport, zoals een mainport. Rotterdam wordt bijvoorbeeld gezien als een gateway naar Europa.

Omdraaien

Het just-in-time principe houdt in dat er geen grote voorraden worden aangehouden, maar dat producten precies op het juiste moment worden geleverd. ICT speelt hierbij een belangrijke rol, omdat het zorgt voor snelle kennisoverdracht en communicatie tussen verschillende partijen in de productieketen.

Omdraaien

In de middeleeuwen lag de macht voornamelijk in handen van de Islam en Zuidoost-Azië. Daarna kwam de koloniale tijd en de industrialisatie in Europa, wat leidde tot europeanisering en een verschuiving van macht. Vervolgens vond er een Global Shift plaats naar de Pacific Rim, waarbij de industrie zich daarheen verplaatste. Dit zorgde voor een afname van arbeid in het centrum. Momenteel is er sprake van een multipolaire wereld.

Omdraaien

De centrum-periferieverhouding verwijst naar de ongelijke verhouding tussen het centrum en de periferie. Het centrum heeft hierbij vaak een voordeel, zoals een betere ruilvoet en lagere lonen in de periferie. De periferie heeft echter ook twee kanten: het spreadeffect, waarbij de werkgelegenheid stijgt door export, en het backwash-effect, waarbij er bijvoorbeeld sprake is van braindrain.

Omdraaien

Het succes van West-Europa in de globalisering kan worden toegeschreven aan het kapitalistische systeem en de stimulerende rol van de overheid. Daarnaast hebben hegemoniale staten een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van West-Europa.

Omdraaien

Een productieketen verwijst naar de verschillende stappen die worden genomen bij het produceren van een product, van grondstoffen tot aan de distributie. De kopstaartformule houdt in dat het onderzoek en de ontwikkeling, evenals de marketing en distributie, vaak plaatsvinden in het centrum, terwijl de fabricage vaak in de periferie plaatsvindt.

Omdraaien

Exportvalorisatie verwijst naar het bewerken van grondstoffen voordat ze worden geëxporteerd. Dit kan helpen bij het tegengaan van de centrum-periferieverhouding door ervoor te zorgen dat de periferie meer toegevoegde waarde krijgt voor haar exportproducten.

Omdraaien