De Koude Oorlog 1945-1991

- Tijdens de Eerste Wereldoorlog streed Rusland met het Westen. Toen Rusland communistisch werd sloot het een aparte vrede met Duitsland. De bondgenoten van Duitsland beschouwden dit als verraad, zij stuurden troepen naar Rusland om het communisme ten val te brengen samen met Russische troepen. De communisten wonnen deze oorlog in 1922.
- Door de oprichting van de Komitern (Communistische Internationale), waarbij het doel was de hele wereld communistisch te maken, voelde het Westen zich bedreigd.
- Als enig communistisch land ter wereld voelde de SU zich bedreigd door het Westen; zij noemde dit de ‘kapitalistische omsingeling’.
- Stalin trok de conclusie dat de SU niet op hulp van het Westen hoefde te rekenen bi een Duitse aanval.
- Hitler en Stalin sloten een niet-aanvalsverdrag.
- Polen, de bondgenoot van Frankrijk en Engeland, werd door Duitsland en de SU aangevallen.

Omdraaien

- De SU wilde Duitsland militair zwak houden, hoge herstelbetalingen opleggen en alleen een regering toestaan die niet tegen de SU was;
- De westerse Geallieerden wilden dat Duitsland in eigen behoeften zou kunnen voorzien, een democratische regering zou krijgen en geen hoge herstelbetalingen hoefde te doen.

Omdraaien

- Duitsland zou volledig worden ontwapend en de oorlogsindustrie zou worden ontmanteld.
- Het politieke leven zou op democratische grondslag worden gereorganiseerd.
- Duitsland zou vooral de SU vergoeding moeten geven voor de in de oorlog aangerichte schade (‘herstelbetalingen’).
- Duitsland zou gedurende de tijd van de bezetting als een economische eenheid worden beschouwd.

Deze bepalingen zijn zowel naar wens van de VS als naar de wens van de SU. Beide hebben hiervoor wat moeten inleveren, waarna ze een compromis konden sluiten.

Omdraaien

- De SU schafte in haar zone het particulier bezit van grond, fabrieken, banken en verzekeringsmaatschappijen af en haalde zoveel mogelijk schadevergoeding uit haar zone. Dit paste bij de economische staatscontrole van de SU.
- De westerse Geallieerden handhaafden het particulier bezit en bevorderden het economisch herstel in hun zones. Dit paste bij het kapitalisme en de markteconomie van de VS.

Omdraaien

De scheidslijn in Europa tussen de westerse invloedssferen en die van de SU en haar bondgenoten werd het IJzeren Gordijn genoemd. Het was de zo goed als onmogelijk doordringbare grens tussen de Oost-Europese en westerse landen. Een kale strook land met veel prikkeldraad en wachttorens.

Omdraaien

De VS zagen de SU als een land dat de communistische wereldrevolutie nastreefde. Waarin de communisten een einde wilden maken aan het kapitalisme en de vrijheid in de VS en de rest van de westerse wereld en waarvoor zij communistische activiteiten in andere landen steunden. Dit vijandbeeld leidde tweemaal tot een heksenjacht op echte en vermeende communisten in de VS. Dit liet zien dat de VS bang was voor de communisten en daarom op ze wilden ‘jagen’.

Omdraaien

De SU zag de VS als een agressieve mogendheid die erop uit was het communisme in alle communistische landen te vernietigen en afzetmarkten en grondstoffen te verwerven door het uitbreiden van politieke macht en economische invloed in grote delen van de wereld.

Omdraaien

Onder de Trumandoctrine wordt verstaan: het in bedwang houden van het communisme door zich te verzetten tegen iedere communistische aanval of opstand, gericht tegen vrije volken, waar ook ter wereld. De VS zou elke democratie die bedreigd werd te hulp komen.

De Trumandoctrine was moeilijk toepasbaar, doordat er in de meeste landen waar de VS een communistische dreiging zagen, geen vrije verkiezingen waren. Daardoor was het onmogelijk precies te weten te komen wat de bevolking zelf dacht.

Omdraaien