Oefenvragen Werken aan Mensenrechten

Wat wordt bedoeld met de “anything goes”-benadering?

Leg het concept conflictueuze consensus uit (Chantal Mouffe).

Wat wordt bedoeld met de verschuiving van gunst naar recht?

Beschrijf kort het drieledige handelingskader van sociaal werk.

Wat verstaan we onder de systeemwereld?
A) De persoonlijke leefwereld van mensen
B) De structuur van de samenleving: instituties, regels, wetten, sociale rollen en posities
C) Enkel de overheid en haar instellingen
D) Het sociale netwerk van burgers

Waarom is de systeemwereld noodzakelijk voor mensenrechten?
A) Omdat rechten enkel juridisch bestaan
B) Omdat hulpverleners anders geen beroep hebben
C) Omdat maatschappelijke hulpbronnen nodig zijn om rechten te realiseren (bv. ziekenhuizen voor recht op gezondheid)
D) Omdat burgers dat zo willen

Welke van onderstaande hoort NIET bij de 7 B’s van toegankelijkheid?
A) Bekendheid
B) Betrouwbaarheid
C) Bereidwilligheid
D) Beschikbaarheid

Wat wordt bedoeld met onderbescherming?
A) Mensen die rechten hebben, maar er geen gebruik van maken
B) Mensen die te veel rechten opeisen
C) De overheid die te weinig wetten maakt
D) Cliënten die weigeren samen te werken

Noem de zeven B’s die de toegankelijkheid van de systeemwereld bepalen.

Wat is het Mattheuseffect en hoe beïnvloedt het toegankelijkheid?

Wat kan de rol van sociaal werkers zijn bij ontoegankelijkheid van de systeemwereld?

Geef een voorbeeld van welzijnsbricolage (welfare bricolage).

Hoe kan een sociaal werker bijdragen aan de begrijpbaarheid van hulpverlening?

Leg het verschil uit tussen beschikbaarheid en bruikbaarheid als toegankelijkheidscriteria.

Wat wordt bedoeld met automatische rechtentoekenning? Geef een voorbeeld.

Waarom is digitalisering zowel een kans als een risico voor toegankelijkheid?

Wat betekent participatie in sociaal werk vanuit een mensenrechtenperspectief?
A) Cliënten vrijblijvend betrekken voor de vorm
B) Medezeggenschap en gelijkwaardigheid van kennis
C) Enkel beleidsmedewerkers inspraak geven
D) Participatie enkel zien als instrument om beleid te legitimeren

Wat is een belangrijk risico van schijnparticipatie?
A) Het verhoogt de inspraak van burgers
B) Het zorgt ervoor dat participatie enkel instrumenteel gebruikt wordt en weinig impact heeft
C) Het is goedkoper voor organisaties
D) Het garandeert dat alle stemmen gehoord worden

Noem drie basisprincipes van participatief handelen.

Waarom is het belangrijk om naast individuele participatie ook collectieve participatie te stimuleren?

Leg het verschil uit tussen participatie als instrument en als uitgangspunt (principieel).

Wat wordt bedoeld met deviant citizenship?

Geef een voorbeeld van machtsverschillen die participatie kunnen belemmeren.

Hoe kan een sociaal werker tegensprekelijkheid stimuleren in participatieve processen?

Wat wordt bedoeld met de-institutionalisering en hoe hangt dit samen met participatie?

Wat betekent leefwereldgericht handelen?
A) Enkel juridisch werken rond mensenrechten
B) Rekening houden met de persoonlijke ervaringen en context van mensen
C) Focus op het beleid van de overheid
D) Enkel werken vanuit economische positie

Wat is een valkuil van leefwereldgericht handelen?
A) Te weinig aandacht voor individuele keuzes
B) Paternalisme of de eigen leefwereld als referentie nemen
C) Te veel ruimte geven aan cliënten
D) Geen gebruik maken van juridische kaders

Wat wordt bedoeld met intersectionaliteit of kruispuntdenken?

Wat betekent divers-sensitief werken?

Geef een voorbeeld van paternalisme in sociaal werk.

Hoe helpt kwartiermaken bij leefwereldgericht werken?

Wat is het verschil tussen economische en sociaal kapitaal?

Wat wordt bedoeld met discretionaire ruimte?
A) De juridische verplichting om regels altijd letterlijk te volgen
B) De vrijheid van sociaal werkers om regels te interpreteren en toe te passen in dialoog met de context
C) De ruimte die cliënten hebben om beslissingen te nemen
D) Een beleidsdocument over mensenrechten

Wat wordt bedoeld met ‘ontregelen’ in sociaal werk?
A) Cliënten laten werken zonder begeleiding
B) Grenzen doorbreken en alternatieve routes zoeken wanneer regels een menswaardig bestaan belemmeren
C) Regels volledig negeren
D) Bureaucratie versterken

Noem twee soorten grenzen waar sociaal werk mee te maken heeft.

Hoe kan privacy een uitdaging vormen bij ontgrenzend handelen?

Geef een voorbeeld van hoe sectorale grenzen het werk kunnen belemmeren.

Hoe kan een sociaal werker zijn discretionaire ruimte inzetten in het voordeel van de cliënt?

Wat wordt bedoeld met het principe 1 gezin – 1 plan in wijkteams?

Waarom is ontgrenzend handelen belangrijk voor mensenrechten?

Wat wordt bedoeld met de overgang van welvaartstaat naar participatiesamenleving?
A) De overheid neemt meer verantwoordelijkheid over van burgers
B) Burgers nemen meer verantwoordelijkheid over van de overheid
C) Sociale zekerheid wordt uitgebreid voor iedereen
D) De nadruk verschuift volledig naar economische groei

Wat is een risico van managementdenken in sociaal werk?
A) Meer aandacht voor relationeel werken
B) Minder bureaucratie
C) Complexe situaties worden gereduceerd tot protocollen en procedures
D) Meer autonomie voor sociaal werkers

Wat zijn twee gezichten van globalisering in relatie tot mensenrechten?

Geef drie oorzaken van non-take-up (onderbescherming).

Waarom is non-take-up een probleem?

Wat betekent welfare conditionality (voorwaardelijkheid)? Geef een voorbeeld.

Wat zijn mogelijke oplossingen tegen non-take-up?

Wat is juridificatie en noem één voordeel en één nadeel ervan.

Hoe kan sociaal werk antwoorden formuleren op actuele bedreigingen van mensenrechten?