Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: debbievandijk - 2 jaren geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Parkinson
Ziekte van Parkinson = ongewild trillende bewegingen, met verminderde spierkracht, in lichaamsdelen die niet actief zijn, ook niet als
ze ondersteund worden; neiging tot voorover buigen van de romp, lopen neigt naar rennen, gevoel en intellect niet aangedaan.
Parkinsonisme berust op een verstoring van de neurotrans-missiesystemen die door dopamine gereguleerd worden. Het gaat vooral
om verbindingen tussen de substantia nigra en het striatum. Er kan sprake zijn van:
- Een tekort aan dopamine in het presynaptische systeem (zoals bij de ZvP)
- Een combinatie van presynaptisch tekort en eer stoornis in de postsynaptische dopaminereceptoren
- Een verminderde beschikbaarheid van de postsynaptische dopaminereceptoren
De ziekte van Parkinson is klinisch een asymmetrische aandoening die, voor wat de motorische symptomen betreft, vaak begint met
een eenzijdige verminderde armbeweging (arm-swing).Vaak gaat dit kort daarna gepaard met een minder soepel bewegen van het
been aan dezelfde zijde; bij elke stap moet er nagedacht worden. Enige tijd later kan de bijbehorende hand gaan beven en ontstaat er
een geringe onhandigheid, vooral bij snelle alternerende bewegingen. Vooral de automatische motoriek is gestoord; de patint merkt
dat hij bij al zijn bewegingen moet nadenken. Een opvallend symptoom is verder de verminderde spontane motoriek van het gezicht en
het verminderd oogknipperen (maskergelaat).
De lichaamshouding en het lopen veranderen. De patint loopt spontaan met kleine
pasjes, hoewel hij soms op verzoek wel normale, grote passen kan maken. Hij neigt tot vooroverlopen, bij het voortschrijden van de
ziekte gepaard gaande met gebogen knien, heupen en ellebogen.
Kernsymptomen:
Bewegingsarmoede / traagheid
- Akinesie, hypokinesie ( = afname van bewegingen) en bradykinesie ( = bewegingstraagheid)
- Afnemende grootte van bewegingsuitslag bij herhaalde bewegingen
Rigiditeit = stijfheid
Weerstand is in gehele bewegingstraject aanwezig (lodenpijpfenomeen) en is onafhankelijk van snelheid van bewegen
Kan gepaard gaan met het tandradfenomeen: beweging verloopt in kleine schokjes
Tremor = herhaalde, kort op elkaar schokkende bewegingen van n of meer lichaamsdelen
Verdwijnt of verminderd meestal bij doelgericht beweging en slaap, kan erger worden door emoties of aandacht
Houdingsinstabiliteit
Loopt spontaan met kleine pasjes, op verzoek kan hij/zij grote passen maken
Neigt tot voorovergelopen (camptocormia), gepaard gaande met gebogen knien, heupen en ellebogen
Bij ziekte van Parkinson kunnen diverse loopstoornissen optreden:
Festinatie =onwillekeurig verkorten en versnelling van passen
Propulsie = het niet kunnen stoppen of steeds harder gaan lopen
Freezing = plotseling volledig blokkeren van het lopen
Niet-motorische verschijnselen:
Neuropsychiatrische
verschijnselen
- Apathie = gebrek aan emotie, motivatie en
enthousiasme
- Dementie
- Depressie
- Hallucinaties en wanen
- Angst- en paniekaanvallen
- Excessieve slaperigheid overdag
- Impulscontrolestoornissen
- Geheugen, aandacht, planning en
ruimtelijk inzicht
Slaapstoornissen - REM-slaapgerelateerde gedragsstoornissen
- Slapeloosheid
- Zeer levendige dromen
- Gefragmenteerde slaap
Autonome stoornissen - Urge-incontinentie
- Orthostatische hypotensie
- Impotentie/erectiestoornissen
- Versterkt transpireren
Gastro-intestinale
verschijnselen
- Dysfagie = slikstoornissen
- Obstipatie
- Speekselvloed
Sensorische verschijnselen - Paresthesien = stoornis is gevoelssensatie
- Pijn
- Reukstoornis
Overige verschijnselen - Dubbelzijn
- Moeheid
- Wazig zien
Gedownload door: debbie11 | [email protected]
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
912 per jaar
extra verdienen?
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Terschegget, F. (Fleur) | HOGESCHOOL UTRECHT
Klinische diagnose
De diagnose ZvP wordt op grond van de anamnese en het lichamelijk onderzoek gesteld. Voor het stellen van de diagnose ZvP moet
er altijd sprake zijn van bewegingsarmoede (traagheid) met daarnaast ten minste n van de overige 3 kernsymptomen.
Ondersteunende criteria voor de diagnose:
- Blijvende asymmetrie in het beeld
- Goede en langdurige reactie op levodopa
- Langzame progressie van de aandoening
- Rusttremor
- Blootstelling aan toxische stoffen
Diagnose
1. Klinische diagnose (Brain Bank Criteria)
- Bradykinesie / akinesie (bv: kleine pasjes, gelaat, spraak) + rigiditeit in alle richtingen of rusttremor of posturale instabiliteit
Klinische diagnose TRAP
- Tremor
- Rigiditeit
- Akinesie (of bradykinesie)
- Posturale instabiliteit
2. Ondersteunen van de klinische diagnose groene vlaggen
- Unilaterale start
- Bilaterale manifestatie met blijvende asymmetrie
- (unilaterale) rusttremor
- Traag verloop van ziekte en ziekte duur
- Goede respons op levodopa
- Levodopa gerelateerde dyskinesie
3. Symptomen a-typisch voor Parkinson rode vlaggen Parkinsonisme
- Geen respons op adequate dorsering van levodopa
- Cerebellaire- en piramidale tekenen
- Ernstige autonome stoornissen
- Vroeg in de ziekte rolstoel gebonden en vroeg (< 1 jaar na begin ziekte) vallen
- Axiale rigiditeit
- Verticale blik parese
- Vroege dysarthrie en dysfagie
- Vroege cognitieve verslechtering, emotionele labiliteit
3A. Diagnose
- PET-scan
- DAT-scan
3B. Klinische manifestatie
- Bewegingsstoornissen
- Cognitieve stoornissen
- Problemen met praten, speeksel, slikken
- Psychiatrische problemen
- Problemen met zien
- Problemen met ruiken
- Interne stoornissen (darmen, urogenitaal etc.)
- Problemen met slapen
Niet alleen basale ganglia, niet alleen dopamine.
Ook noradrenaline, serotonine, choline.
Dus niet alleen bewegen, maar meerdere processen
(geheugen, stemming etc.) zijn aangedaan
Gedownload door: debbie11 | [email protected]
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
912 per jaar
extra verdienen?
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Terschegget, F. (Fleur) | HOGESCHOOL UTRECHT
Hoehn & Yahr schaal
Diagnostiek Parkinson
Anamnese
Aard van de klachten in arm of been (tremor, stijfheid, gevoel van verminderde kracht, onhandigheid, pijnklachten of
loopproblemen)
Duur en beloop van de klachten (eenzijdig of symmetrisch begin)
Ernst van de klachten en gevolgen voor het dagelijks leven
Gebruik van geneesmiddelen
Aan de ziekte van Parkinson gerelateerde klachten zoals depressieve klachten en cognitieve stoornissen
Klinimetrie
Vragenlijsten
GAS = Goal Attainment Scaling (PSK/PSG)
Valgeschiedenis en valagenda
FES = (modified) Falls Efficacy Scale valangst van de patint bij uitvoeren ADL-activiteiten en sociale activiteiten
ABC = Activity-specific Balance Confidence scale hoeveel vertrouwen patint erin heeft bij het uitvoeren van activiteit niet
te vallen of het evenwicht te verliezen
NFOG-Q = New Freezing Of Gait Questionnaire vragen met betrekking tot het freezing-fenomeen
MVI-20 = Multidimensionele Vermoeidheids Index vermoeidheid op 5 dimensies (algemene vermoeidheid, lichamelijke
vermoeidheid, reductie in activiteit, reductie in motivatie en cognitieve vermoeidheid) en de consequenties hiervan
FSS = Fatigue Severity Scale herkennen en diagnosticeren van vermoeidheid bij patinten met MS
PDQ-L-39 = Parkinson Disease Questionnaire meten relevante aspecten van de gezondheidsstatus (kwaliteit van leven)
HADS = Hospital Anxiety and Depression Scale meet kernklachten van angst en depressie zonder daarbij lichamelijke
klachten te betrekken
MMSE = Mini Mental Status Examination screenen van cognitieve beperkingen bij ouderen (aandacht en orintatie,
geheugen, registratie, herinnering, berekening, taal en praxis)
Testen
PAS = Mod-Parkinson Activiteiten Schaal meet de effectiviteit van uitgevoerde bewegingen in 4 categorien (stoel transfers,
gang akinesie, bedmobiliteit en bedmobiliteit met deken)
10MWT = 10 meter loop test +n passen meter snelheid van comfortabel lopen en de maximale loopsnelheid
DGI-FGA = Dynamic Gait Index (mFGA) meet het valrisico en de loopfunctie
Mini-BEStest evaluatief en bepalen valrisico (anticipatie (pro-actieve balans), reactieve houdingscontrole, sensorische
orintatie (optisch en steunvlak), dynamische gang)
Rapid Turns Test performance test, freezing uitlokken
Push & Release test (retropulsie) respons om evenwicht te behouden
FTSTS = 5 Times Sit To Stand test spierkracht functioneel
BBS = Berg Balance Scale evenwicht tijdens sta- en transfervaardigheden
TUG = Timed Up & Go Test functioneel; opstaan uit stoel, 3 meter lopen, om keren, terug lopen en gaan zitten
6MWT = 6 minuten wandeltest, met Borgschaal 6-20 functionele capaciteit
Gedownload door: debbie11 | [email protected]
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
912 per jaar
extra verdienen?
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Terschegget, F. (Fleur) | HOGESCHOOL UTRECHT
Testen overig
UPDRS = Unified Parkinsons Disease Rating Scale (motorische en gedragsmatige score) motorische en gedragsmatige
aspecten van de ziekte van Parkinson in kaart brengen
MAS = Modified Ashworth Scale spiertonus
CSI = Caregiver Strain Index in kaart brengen belasting in relatie tot zorgverlening bij de mantelzorger
POMA = Performance-Oriented Mobility Assessment evenwichtsdeel en mobiliteitsdeel
NEADL = Nothingham Extended Activities of Daily Living Index in hoeverre een patient ADL-activiteiten zelfstandig kan
EMS = Elderly Mobility Scale verplaatsbaarheid en de mogelijkheid om transfers uit te voeren voor ADL-activiteiten
BI = Barthel Index mate van (lichamelijke of verbale) hulp die iemand nodig heeft om ADL-handelingen uit te voeren
Reiken en grijpen? Geen richtlijn advies, mogelijk zinvol ARAt (Arm Reach Arm test), FAT (Frenchay Arm Test), NPH (Nine Peg
Hole)
Behandelen Parkinson
KNGF richtlijn behandelen
Domeinen: fysieke capaciteit en pijn (kracht, tonus, mobiliteit, inspanning), transfers, arm- / handvaardigheid, balans, lopen
Interventies: conventionele fysiotherapie, loopbandtraining, massage (triggerpoint), cueing, strategien voor complexe bewegingen,
dans (tango), Tai Chi, boksen
Alle behandeldomeinen richtlijn
- Zelfmanagement
- Lopen, balans
- Transfers (stoel, bed, toilet) en veiligheid
- Arm- en handvaardigheid
- Fysieke capaciteit en pijn (kracht, tonus, mobiliteit, inspanningstolerantie, adembeheersing, pijn)
- Kwaliteit van leven
- Houdingscontrole
!!! Algemeen: train context- en taak specifiek
Verbeteren van bewegen
Valpreventie
Vertragen van achteruitgang
Compenseren, voorkomen
- Gebruik (loop)hulpmiddelen
- Instrueren van mantelzorger / verpleging / verzorging
- Comfortabele lig- en zithouding
Fysiotherapeutische behandelstrategien:
- Cognitieve beweging sturing
- Strategien complexe bewegingen
- Contextuele aanpassingen
- Specifieke trucs cues, keys
Automatische bewegingen omzeilen:
Cueing strategien
Cognitieve strategien = strategien voor complexe bewegingen
- Om complexe bewegingen pp te delen stappenplan
- Vooral bij het uitvoeren van transfers: bed, stoel, aanschuiven
- Dit wordt dus beperkt bij cognitieve problemen
Lopen
Stapgrootte
Loopsnelheid
Variatie in stappen
Gedownload door: debbie11 | [email protected]
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
912 per jaar
extra verdienen?
Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen
Terschegget, F. (Fleur) | HOGESCHOOL UTRECHT
Schuifelen (lange standfase)
Draaien
Dubbeltaken
Freezing
Dyskniesien
Cueing = het toepassen van temporele (ritmische) of ruimtelijke stimuli om het starten van een motorische activiteit (lopen) of het
continueren daarvan te faciliteren
ritmisch, optisch, auditief-verbaal, cognitief-keywords, cognitief-imaginair, contextueel-situatief-materieel, tactiel-manueel
Conditie, kracht en balans veiligheid!
Medische behandelstrategien
Medicamenteus
Doel: evenwicht dopamine/acetylcholine herstellen
- Dopamine aanvullen (levodopa)
- Dopamine receptoren activeren, antagonisten
- Remmen afbraak dopamine (MAO-B-remmers)
- Remmen afbraak levodopa
Beperkingen medicatie:
- Ernstige bijwerkingen: misselijkheid, slaperigheid hallucinaties, duizeligheid, gedrag, hartkloppingen, vocht vasthouden, slapeloosheid,
droge mond, obstipatie, visus problemen etc.
- Wearing off (verminderd effect) = patint ervaart een verkorte werkingsduur van n gift medicatie S
- On-off fenomeen
On-off vermijden: duodopa pomp, apomorfine pomp, dopamine pleisters
- Dyskinesien (onwillekeurige beweging)
-
Operatief (DBS)
Grafts/stamcelonderzoek . De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 30.

Antwoord rapporteren