Maak een oefenexamen van de volgende tekst: 2 Omschrijving en doel van het recht
Het recht -> het geheel van regels dat de samenleving ordent.
Het doel van het recht is het ordenen van de samenleving, het voorkomen van conflicten en het geven van regels als er toch conflicten ontstaan.
3 Rechtsgebieden
Het recht is ingedeeld in verschillende rechtsgebieden
Staatsrecht
Staatsrecht -> geeft grondregels over de organisatie van de staat in ruste.
Biedt een beschrijving van de verschillende organen van de Staat en van hun onderlinge verhoudingen en van relatie
tussen burger en overheid.
Bestuursrecht
Bestuursrecht -> geeft de regels over de bestuurstaak (de ordende taak) van de overheid.
De overheid komt veelvuldig met (de belangen van) burgers in aanraking. Wat ze in dit soort contacten wel en niet mag
doen en hoe ze zich ten opzichte van burgers dient te gedragen wordt beschreven in het bestuursrecht.
Strafrecht
Strafrecht -> beschrijft verboden gedragingen waarop straf staat.
De wetgever neemt een bepaalde gedraging op in het strafrecht als zij vindt dat deze gedraging de rechtsorde zozeer
schendt, dat een bestraffende reactie van de overheid moet volgen.
,.
In het strafrecht spelen politie, het Openbaar Ministerie en de rechter een belangrijke rol.
Politie -> spoort strafbare feite op en de personen die van deze feiten verdacht worden.
Openbaar Ministerie (OM) -> beslist op basis van het opsporingsonderzoek of de verdachten zullen worden vervolgd.
Rechter -> beoordeelt het bewijs dat het om voor de verdenking aanlevert.
Meentderechterdatervoldoendebewijsisgeleverddatdeverdachtehetstrafbaarfeitheeftbegaan,danishet aan haar de taak om te beslissen of en zo ja welke straf zij de veroordeelde oplegt.
Burgerlijk recht
Burgerlijk recht/Civiel recht/Privaatrecht -> regelt de verhouding tussen burgers onderling. De rechtsrelaties kunnen heel verschillend van aard zijn.
Personen- en familierecht -> regelt familierechtelijke verhoudingen in en buiten het gezin. Vermogensrecht -> regelt de rechtsbetrekkingen die op geld waardeerbaar zijn.
Erfrecht -> beschrijft wat er gebeurt met het vermogen van een overledene.
4 Publiek en privaatrecht
Een andere indeling van het recht is gebaseerd op de specifieke rol van de overheid in het rechtsgebied.
Publiekrecht -> de overheid heeft een geheel eigen taak of positie. Bevat het; staatsrecht, bestuursrecht en het strafrecht.
2) Indeling publiekrecht en privaatrecht
Rechtsgebieden
Burgerlijk recht
1) De vier rechtsbronnen
Staatsrecht Bestuursrecht
Strafrecht
Staatsrecht Publikesrecht Bestuursrechts
Strafrecht Privaatrecht Burgerlijk recht
2
De overheid is hoedster van het algemeen belang. Daarom; beschikken organen van de overheid binnen het publiekrecht over specifieke bevoegdheden waarmee ze de medewerking van burgers en organisaties zo nodig kunnen afdwingen. Dit is om de samenleving te ordenen.
Burgers en organisaties kunnen te maken krijgen met overheidsoptreden dat hun privbelangen schaadt. Want een overheidsorgaan mag op basis van publieksrechtelijke bevoegdheden zijn wil toch doorzetten, ondanks verzet van burgers.
De wetgever heeft die bevoegdheden verleend omdat alleen zo het belang van de samenleving als geheeld kan
worden gediend.
Een kan dit optreden voorleggen aan een onafhankelijke rechter aan wiens oordeel ook overheidsorgaan
gebonden is.
Privaatrecht -> regelt de rechtsverhouding tussen burgers onderling.
Bevat het; privaatrecht.
5 Materieel en formeel recht
Een derde indeling van het recht is het onderscheid tussen materieel en formeel recht.
Materieel recht -> beschrijft de rechten en plichten van mensen en instellingen. Formeel recht -> is pas van belang als materile rechten geschonden worden.
Het formeel recht beschrijft hoe het materieel recht gehandhaafd wordt.
6 Overige indelingen
Nationaal en internationaal recht
Nationaal recht -> door een land gemaakte rechtsregels. Deze regels gelden alleen op het grondgebied van dat land. Internationaal recht -> regelt de rechtsrelaties tussen verschillende staten en ligt vast in verdragen.
Deze internationale verdragen bevatten soms regels waarmee de burgers rechtstreeks te maken hebben.
Objectief en subjectief recht
Objectief recht -> rechtsregels zoals die onder andere in wetten en verdragen te vinden zijn. Subjectief recht -> de rechten en bevoegdheden die mensen aan objectieve rechten ontlenen.
Materieel recht Rechten en plichten
Handhaving van het materieel recht
Formeelrecht
3) Indeling materieel en formeel recht
3
1 Inleiding
Rechtsbron -> vindplaats van het recht.
De vier belangrijkste rechtsbronnen zijn:
1. Het internationaal recht;
2. De wet;
3. De jurisprudentie;
4. De gewoonte.
2 Het internationale verdrag
Omdat een internationaal verdrag deel uitmaakt van het Nederlandse recht, geeft de Grondwet precies aan welke overheidsorganen betrokken zijn bij de totstandkoming daarvan.
Eerst ondertekenen de betrokken landen het verdrag, vervolgens moet de Nederlandse volksvertegenwoordiging het goed keuren. Pas daarna kan de inhoud bindend worden verklaard.
Vaak moet het verdrag na goedkeuring nog worden bekrachtigd om in werking te kunnen treden.
Er wordt dan een oorkonde opgesteld die moet worden neergelegd bij een daartoe in het verdrag aangegeven instantie.
Ten slotte wordt het verdrag algemeen bekendgemaakt. Dat gebeurt door publicatie in het (digitale) Tractatenblad.
3 Wet
De wetten worden in Nederland door verschillende wetgevers gemaakt.
Dat zou vanwege het grote aantal, niet te doen zijn;
En sommige regels kunnen beter door een lokale wetgever
gemaakt worden, zodat de regeling goed aansluit op de lokale situatie.
Vandaar dat verschillende overheidsorganen wetgevende
bevoegdheden hebben.
Een overheidsregel met algemene werking wordt een wet genoemd. Maar met wet wordt ook gedoeld op een besluit afkomstig van regering en volksvertegenwoordiging samen.
Daarom, worden de termen wet in formele zin en wet in materile zin gebruikt.
Wet in formele zin
4) De begrippen wet in formele zin en wet in materile zin overlappen elkaar gedeeltelijk
Wet in bloot formele zin
formele zin, Wet in materile tevens in zin, geen wet in
Wet in
materile formele zin zin
= Wet in formele zin = Wet in materile zin
Wet in formele zin -> besluit afkomstig van regering en
volksvertegenwoordiging samen (Staten-Generaal), dat volgens een vaste procedure tot stand is gekomen.
De aandacht is gericht op de procedure en op de maker van de wet.
In dit verband worden regering en Staten-Generaal ook wel de formele wetgever genoemd.
4
Wet in materile zin
Wet in materile zin -> de verzamelnaam voor alle algemeen verbindende overheidsvoorschriften, ongeacht welk wetgevende overheidsorgaan het voorschrift heeft gemaakt.
Het gaat erom voor wie de regel is bedoeld.
Overlapping
Beide wetsbegrippen overlappen elkaar gedeeltelijk. Onder het materieel wetsbegrip vallen echter veel meer overheidsregels dan wetten in formele zin. Want iedere overheidsregel met algemene werking is een wet in materile zin.
Er zijn een paar wetten in formele zin die geen algemene werking hebben. Dit zijn wetten die geen wet in materile zin zijn Het gaat om besluiten afkomstig van de formele wetgever, tot stand gekomen volgens vastgelegde procedures, gericht
op n bepaald persoon of op n bepaalde zaak.
Het is belangrijk om het onderscheid tussen materieel recht, formeel recht, wet in materile zin en wet in formele zin goed te kennen want ze betekenen alle vier verschillende dingen.
Aan de naam van een wet is altijd te zien of het om een wet in formele zin gaat. Want de naam bevat namelijk altijd de term wet.
Over het algemeen scheppen wetten in formele zin wettelijke kader, want de regering en volksvertegenwoordiging samen maakt de hoofdregels. De uitwerking van deze wetten wordt overgelaten aan de lagere regelgevers en is dus te vinden in materile zin.
4 De jurisprudentie
Jurisprudentie -> verzameling van alle rechterlijke uitspraken (vonnissen) die Nederlandse rechters in de loop der jaren hebben gedaan. Deze uitspraken geven op de eerste plaats een oplossing voor gerezen conflicten.
In een vonnis geeft de rechter, naar aanleiding van een zaak die haar wordt voorgelegd, vaak ook uitleg over de betekenis van een bepaalde wet. Dit is ook nuttig voor andere die genteresseerd zijn in de ontwikkeling van het recht. Vooral uitspraken van de Hoge Raad vormen een soort handleiding met uitleg bij wetsteksten. Maar de uitspraken van
de Europese rechters zijn bijna net zo belangrijk want zij oefenen steeds meer invloed uit op het Nederlandse recht.
Website Nederlandse rechtspraak
Aan alle gerechtelijke uitspraken wordt een ECLI-nummer gegeven. Dit fungeert als Europese standaard voor het aanduiden van rechterlijke uitspraken.
Het nummer begint met ECLI (European Case Law Identifier). Daarna volgt de landcode, vervolgens een afkorting van de instantie die de uitspraak heeft gedaan. Dan volgt het jaartal waarin de uitspraak is gedaan en de serie wordt afgesloten met een nummer.
Bijv. ECLI:NL:RBMNE:2015:2312
5 De gewoonte
Gewoonte zijn in sommige gevallen een rechtsbron. Het moet dan gaan om gewoonte die echt zijn ingeburgerd en door veel mensen als recht worden ervaren.. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 10.
Stel een studievraag en wij proberen hem zo goed mogelijk te beantwoorden.
Stel een vraagStel een studievraag en wij proberen hem zo goed mogelijk te beantwoorden.
Stel een vraag