Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: irisnieborg - 1 jaar geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst:
Hoorcollege 2
1. De klassieke weg naar waarheid: Plato en Aristoteles
Renaissance helden in de oudheid waarnaar je terug moest kijken
De school van Athene Aristoteles en Plato werden hierop uitgedrukt
Onzin titel, want niet allemaal in Athene gewoond. Ook niet tegelijkertijd allemaal geleefd.
Plato (427 ca 347)
Constitutie Politeia boek (staat, dingen van de stadsstaat)
Koning-filosofen verhaal het idee dat filosofen de meest zuivere personen die helder denken en een functie bekleden.
Kallipolis hoe ideale stad eruit zou zien, ideale staat bevat drie bevolkingsgroepen: 1) mensen die hun eigen voordeel nastreven (handelslieden), 2) mensen die eigenlijk ervoor zorgen dat de eerste groep veilig is (belang van de gemeenschap vooropgesteld, ze moeten een attitude hebben; ontdekken welke mensen geschikt zijn voor de tweede groep en apart scholen/opvoeden, commune achtige sfeer), 3) de groep die leiding moet geven aan dat geheel, die haal je verloop van tijd uit de tweede groep (slimme mensen, vervolgcursussen en dat zijn de koning-filosofen).

Een samenleving die dit niet heeft, is ziek.
Platos ideale staat (kallipolis):
- Arbeidsdeling/sociale organisatie naar individuele talenten
o Groepen
o Scholing
o Samenlevingsvormen
- Analogie met psychologie
o Gezond/ziek

De gelijkenis van de grot
Beantwoord ter voorbereiding de volgende vraag:
Welke les over kennisverwerving bevat deze gelijkenis volgens jou?
Mensen die buiten de grot treden, hebben toegang tot abstracte kennis. In de grot zien mensen niet verder dan de zichtbare werkelijkheid. Mensen zijn onafhankelijk buiten de grot en in de grot afhankelijk.
De les is dus het nodig is om verder te kijken en na te denken; ziel openen. Niet alles aannemen voor wat het is en onderzoeken. Je bewandelt het pad naar kennis van gevangen naar niet-gevangen zijn.
Filter bubbel, je kan eruit naar echte kennis. Onechte kennis in de grot en daarbuiten echte kennis. Kennis komt je niet uitwaaien, je moet moeite doen. Kennis is iets wat we moeten willen. Je bent opgesloten in je onwetendheid. Vast in schijnweet. Je wilt niet donker, je wilt licht. Het is beter om echte kennis te hebben dan schijnkennis.
Niet oefening van het worden, maar van het zijn (domein van de waarheid). Lichamelijke oefening zit aan de grot kant, geestelijke oefening aan de zon kant.
Toepassing op koning-filosofen: Het hele grote meute die nog daar beneden zit, komen er misschien niet uit. Paar mensen ontsnappen naar boven en zien wel het licht. Je hebt onderscheid tussen mensen die de kennis hebben weten te bereiken en de mensen die dat niet hebben.
Iemand heeft het wel door en ons wil vertellen dat er verschil is en dat wil je uitleggen aan de mensen in de grot. Echte kennis ga je dan niet vertellen, want ze hebben die kennis nog niet. Je moet via omweg uitleggen aan ze. Verhaaltje om uit te leggen, omdat men het toch niet snapt nog.
- Onderscheid tussen weten en schijnweten (men die het schijnweten hebben, denken het echt te weten). Dat je dat denkt is geen garantie dat dat waar is.
- Lagere en hogere kennis. Heeft te maken met dat je kennis hebt van de wereld (zintuiglijk) en hoe het echt hoger is. Echtere en puurdere wereld is de hogere wereld.
Hoek blijft altijd hetzelfde (stelling van Pythagoras), 180 graden; creer steeds waarheid, door bepaalde redeneringen (deductieve) toe te passen. Algemene waarheid bewijzen met andere algemene waarheid. Doorredeneren van algemene waarheden naar specifiekere waarheden. Setje van 5 centrale basiswaarheden waaruit je hele wiskunde kan afleiden eigenlijk. Naar echte kennis ga je weg van de zintuigelijke waarheid waarbij je steeds verder weg gaat naar de perfecte waarheid. Los van enige waarneming de waarheid kunnen bevatten. En vanuit daar rationeel specifiekere andere waarheden kunnen afleiden.
- Moeite doen
Het idee van Plato
Platos antwoord op de drie vragen?
1) Is er een overtuigende grond voor kennisclaims van bestuurskundigen?
2) Welk soort kennis voor beter bestuur kan bestuurskundige dan hebben?
3) Hoe kan kennis dan tot goed bestuur leiden? Welke rol behoort bestuurskundige te hebben?
Bestuurskundigen aan de macht!
1. Er zijn mensen die slim zijn die echte ware uitspraken kunnen doen. Dit komt door het verstand, rationele ideen in hoofd.
2. Rationele kennis, ideen
3. De mensen die zo verstandig zijn (koning-filosofen). Kennis en bestuur horen in een hand te liggen krijg je ideale samenleving.

Biedt Plato een overtuigend ideaal?
Hoe weet Plato dit? Je zit in ideen over waarheid maar moet je dat zomaar volgen. Is het navolgbaar dat kennis van alles uiteindelijk terug te voeren naar abstracte ideen?
Elitair beeld. Vanuit politiek perspectief is dit radicaal fout omdat het ondemocratisch is.
Kan je de manier van Plato (ratio) wel gebruiken om iets over de werkelijkheid te zeggen?
Aristoteles hij vindt van niet en waarnemingen serieuzer nemen.
Overeenkomst Plato en Aristoteles: je moet twijfelen, wantrouwen eerste indruk.

Platos erfenis in de Middeleeuwen
Nadruk op twijfel verdween.
Aristoteles erfenis in de Middeleeuwen
Onvrede blinde navolging. Teruggrijpen naar oudheid later.

2. De vroegmoderne weg naar waarheid: Descartes en Hume
Rationalisten en Empiristen
De (vroeg)moderne tijd: de ontwikkeling van de wetenschappen vanaf de 17e eeuw.
Mensen begonnen nieuwe wereld te ontdekken en de wereld anders te bekijken. (Newton: nieuwe soorten termen (zwaartekracht) verklaring voor dingen die je niet kon zien. Verklaringen bleken te kloppen, maar was wel gek).
Wat is de status van mijn kennis?
Theoretische vraag.
Grondslag voor die verontrustende nieuwe bevindingen?
Continentaal rationalisme (vanaf 17e eeuw)
- Descartes (1596-1650) en navolgers (Pascal, Spinoza, Leibniz)
Brits/Schots empirisme (vanaf 18e eeuw)
- Locke, Berkely, Hume (1711-1776)

De rationalist
Ren Descartes (1596-1650)
1637 Discours de la mthode pour bien conduire
sa raison et chercher la vrit dans les sciences
La Gomtrie.
La Dioptrique
Les Mtores.
1641 Meditationes de prima philosophia
Geometrie, optica, bewegingsleer. Zelf bezig met nieuwe natuurkunde. Denkt na over de status van wat die doet.
Boek meditationes
Veel dingen voor waar aangenomen, is gaan realiseren na twijfel of het wel zo is. Nieuwe ideen gekregen. Hoe weet je eigenlijk of je vooruit bent gegaan? Twijfel.
Twijfelen centraal gaan stellen. Betwijfel wat je denkt dat zeker is.
Wat is de status van wat ik door mijn zintuigen te weten kom?
Er kan bedrog zitten in wat ik zie (waarnemingen).
Alles wat ik denk, moet ik betwijfelen.
- 6 meditaties
- De twijfel
- De zekerheid
- Zekere kennis van clair et distinct ideen
- Godsbewijs
Onwaarheid kan niet echt als 2+3 5 is, als je ideen die helder in je hoofd hebt, dan toch eigenlijk waar is. Maar wel iets meer grond voor nodig. Zeker zijn dat God bestaat en die zou niet toestaan dat er kwade geest is die dat in zijn hoofd plant. Dus bewijzen dat God bestaat.
Ontologisch Godsbewijs
- Ik heb God in mijn gedachten
- God is dat waarboven iets hogers (dwz perfecters, beters) gedacht kan worden
- Iets dat ook in de wereld bestaat is hoger dan iets dat alleen in het denken bestaat
- Ergo: God bestaat
Veel mensen wilden zekerheid om waarheid te krijgen. Allerlei mensen die Descartes lazen, kwam discussie. Deze weg liep dood. (Continentaal rationalisme)

De empirist
Niet uit puur nadenken, want dat lukte niet. Je ziet zo niks meer van de werkelijkheid.
Echte zekere kennis komt juist door waarnemingen (kennis van de werkelijkheid).
David Hume (1711-1776)
1739 A Treatise of Human Nature
1741 Essays, Moral, Political and Literary
1748 An Enquiry concerning Human Understanding
1751 An Enquiry concerning the Principles of Morals
1754 The History of England
1779 Dialogues concerning Natural ReligionWat is grond van onze vaste overtuigingen?
Tabula rasa niet alles zit in verstand, beginnen met lege lijn, leeg vel. Onze geest is vanaf het begin een leeg vel.
Stream of consciousness van alles in ons hoofd geprojecteerd
Impressions op ons scherm, dingen die van buiten onze zintuigen binnenkomt
Ideas telkens impressions bij elkaar leidt tot ideen
Relations of ideas relaties tussen die ideen



Maar biedt dit een basis voor zekere kennis?
Hume zegt nee, omdat probleem van inductie. Omdat je eindige hoeveelheid impressies hebt en er is geen enkele garantie dat de volgende impressie past bij de vorige impressies.
Zon opkomt morgen is geen zekerheid. Je hebt enkel impressies. En daarmee maak je ordening. Maar impressies garanderen geen absolute zekerheid.
Inductie oneindige aantal waarnemingen (onzeker), deductie iets leidt tot iets (zeker).
Daarmee samenhangend:
Kwestie van zekerheid
Causale samenhang je wilt XY, je wilt zeker weten dat het altijd zo zou zijn. Juist op dat punt is geen zekerheid.
Enige wat we hebben is gewenning.

Ontdekking van Hume:
Causaliteit (noodzakelijke samenhang) ligt op geen enkele manier in de werkelijkheid, hoe goed je ook kijkt (enq. 124/125)
Onze vaste overtuigingen over hoe de dingen samenhangen in de wereld: is louter een kwestie van gewenning

3. Waar brengt ons dit?
Welke opties hebben we nu als we Empirisme en Rationalisme problematisch bekijken?
Op basis van puur redeneren tot waarheid blijft weinig van over. Je kan alleen deductief redeneren als je van tevoren een duidelijk vaste waarheid hebt.
Wat heb je voor basis?
Plato had het idee dat mensen ingeboren ideen hebben, alleen dat moet bovengehaald worden. Absurd idee dat het al ingeboren is. Maar je wil heel graag zekerheid. Waar komen algemene waarheden dan vandaan? (probleem rationalisme)
Empirist probleem: alles moet uit werkelijkheid komen, maar dat kan geen zekerheid bieden.
- Geloof; blind geloven dat wat men toen dacht waar is
- Scepticisme; er bestaat geen waarheid, iedereen heeft eigen waarheid
- Verbinding rationalisme en empirisme
Oplossing:
Immanuel Kant continentaal rationalisme, manieren bedacht etc.
Karl Popper kracht van falsificationisme, waarom is hij een grote held?
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 10.

Antwoord rapporteren