Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: irisnieborg - 1 jaar geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst:
Conclusie:
Thompson concludeert dat de verantwoordelijkheid van adviseurs afhangt van hun rol, de aard van hun advies en de afhankelijkheid van de besluitvormer. Adviseurs kunnen niet altijd volledige verantwoordelijkheid ontlopen, vooral wanneer hun advies een directe invloed heeft op de morele of feitelijke uitkomsten van beleid.
Deze benadering benadrukt dat adviseurs een grotere ethische verantwoordelijkheid dragen dan vaak wordt aangenomen, vooral wanneer ze actief bijdragen aan besluitvorming die belangrijke gevolgen heeft voor het publiek.

^Wat bepaalt, volgens Thompson, of een adviseur verantwoordelijk is?

De tekst is verdeeld in 5 delen: Inleiding en 1 t/m 4.
Inleiding: Er wordt gewoonlijk aangenomen dat adviseurs niet verantwoordelijk zijn voor de gevolgen van hun adviezen bij besluitvorming. Daar heeft de auteur 3 kritiekpunten op. (Deel 1, Deel 2, Deel 3)
Deel 1 van tekst: Mate van invloed en autonomie van de beslisser: Een adviseur is verantwoordelijk wanneer hun advies een aanzienlijke invloed heeft op de beslissing, vooral als de beslisser sterk afhankelijk is van dat advies en weinig autonomie heeft.
Deel 2 van tekst: Kennis, expertise en zorgvuldigheid: Adviseurs met gespecialiseerde kennis en expertise dragen meer verantwoordelijkheid, vooral als ze nalatig zijn of de gevolgen van hun advies niet goed overzien. Als de beslisser sterk afhankelijk is van het advies omdat de beslisser weinig eigen oordeel kan vormen door kennisgebrek, dan vergroot dit de verantwoordelijkheid van de adviseur.
Deel 3 van tekst: Morele verantwoordelijkheid en ethische overwegingen: Adviseurs zijn verantwoordelijk voor de morele implicaties van hun adviezen, vooral wanneer die leiden tot onethische of schadelijke beslissingen, ongeacht of de beslissing formeel door iemand anders is genomen.
Deel 4 van tekst: Samenvatting van de tekst. Hier staat in de tweede alinea:
o Een adviseur is verantwoordelijk enkel wanneer de beslisser heeft gehandeld naar het advies terwijl zonder advies de beslisser anders zou hebben gehandeld.
o Een adviseur is verantwoordelijk voor de (negatieve) gevolgen van besluiten die gebaseerd zijn op het advies van de adviseur, wanneer de adviseur redelijkerwijs kon vermoeden dat de consequenties zouden volgen na het volgen van het advies.
o Een adviseur is verantwoordelijk voor enige voorspelbare schade (engels: harm) die volgt uit advies wanneer de schade groter is dan de schade als de adviseur niet had geadviseerd.

Verantwoordelijkheid
Barbie
Oppenheimer
Oppenheimer schuldig aan de atoombommen Japan
Corona -> adviseurs daar schuldig
Klimaatcrisis -> bio technologie van Wageningen -> daardoor schuldig.
Als wetenschapper heb je een verantwoordelijkheid om hier iets aan te doen.
Wetenschappers en verantwoordelijkheid.
Verschillende betekenissen verantwoordelijkheid
Van dissel en scientist rebellion
Aansprakelijkheid -> ik hou jou daarvoor verantwoordelijk
Mensen vanuit zichzelf ik ben voor iets verantwoordelijk.
Verantwoordelijkheid als aansprakelijkheid
Wanneer achten we iemand aansprakelijk?
Rekenschap geven - iemand aanspraken en uit laten leggen wat diegene gedaan heeft,
Actor - iemand die rekenschap moet afleggen
Forum - datgene waar je de actor verantwoording aan moet afleggen
Wethouder -> gemeenteraad
Handeling - je hebt iets gedaan of iets niet gedaan. Hierover moet je verantwoording afleggen
Norm - een regel, geschreven of ongeschreven, die je overschreden hebt.
Je had iets moeten doen en dat heb je overtreden.
Verantwoording afleggen en excusing conditions -> maken dat je minder verantwoordelijk bent.
Aansprakelijkheid ontlopen mbt forum
Niet ontvankelijk, niet bevoegd
Niet onafhankelijk, niet onpartijdig
Aansprakelijkheid ontlopen mbt handeling
Niet gebeurd
Aansprakelijkheid ontlopen mbt norm
Zon regel is er niet
Die regel geldt hier niet
Aansprakelijkheid ontlopen mbt actor
Vrije wil
Gedwongen
Niet mijn bedoeling
Causale rol (ik ben niet de oorzaak) Niet helemaal verantwoordelijk
Geen causale rol
Rol niet noodzakelijk
Rol niet voldoende (noodzakelijke schakel, maar de rest zette het ook door)
Kennis van zaken
Geen kennis van gevolgen
Geen kennis van regel
Naarmate je meer wist, verantwoordelijk was etc. Ben je meer verantwoordelijk
Thompson over de verantwoordelijkheid van adviseurs
Wat wil Thompson zeggen?
Aansprakelijkheid verantwoordelijkheid
Gevolgen, oorzaken etc.
Werkt hij met excusing conditions
Causal -> past bij excusing conditions
Intentional -> deze ook
Role requirements -> nieuw!
Waarom bieden ze geen van allen een simpel criterium
Causaal -> geeft advies, maar hij neemt de beslissing niet.
Intentie -> er zijn altijd onbedoelde consequenties; daarvoor is dan niemand verantwoordelijk
Rol -> dat was mijn rol niet. Ik ga daar niet over.
Vuistregels voor waar een adviseur toch verantwoordelijk voor is.
Causale verantwoordelijkheid -> als de beslisser een keuze genomen heeft, die alleen maar die keuze heeft gemaakt door jouw advies, is het dus wel jouw verantwoordelijkheid.
Intentie -> als jij redelijkerwijs kon weten dat dit kon gebeuren, ben je wel verantwoordelijk -> voorzienbaarheid.
Rol -> als er kwalijke dingen gebeuren die jij had kunnen tegenhouden, ben je verantwoordelijk hoe breed of smal jouw deel dan ook was.
Dus in dit geval? Is hij verantwoordelijk?
Een verdere complicatie
Nexus-organisaties (noodorganisaties)
Verwijzen naar organisaties waarbij beleid en advies heel dicht bij elkaar gebracht zijn.
Denk aan RIVM -> bevat onderzoekers, academici, op een bepaald beleidstrein, en hebben een goed netwerk op dat beleidsterrein.
Universiteit, ambtenaren en organisaties eromheen.
Groeien naar elkaar toe door dit soort organisaties
Weber spreekt over de eenzame wetenschapper, die zelf alles moet doen, en zich zelf moet verhouden tot de politiek.
Dat is een andere context dan nu.
Epistemic communities
In dezelfde manier van onderzoek zitten maar met benvloedend onderzoek bezig zijn.
Verwetenschappelijking van de politiek
Rationalisering -> onderdelen van ons leven worden meer beheerst door rationalisering.
Ook bij de politiek -> meer gebruik van wetenschappelijke kennis en trekt daarmee wetenschappers naar zich toe. Tendens die je de afgelopen 100 jaar ziet.
Politisering wetenschap
Iedereen die iets wil bereiken, je moet wetenschappelijke input kunnen leveren met jouw kleur. Wil je politiek iets bereiken moet je op een wetenschap naar jou trekken. Zorg dat wetenschappers mee lobbyen om jouw onderwerp op de agenda te krijgen.
Als je kijkt naar de rol van de adviseur, niet op afstand van de politiek
Nonlineariteit van beleidsvorming
Niet zo simpel; probleem -> politicus vraagt uitleg -> wetenschapper geeft advies -> politicus zoekt uitleg.
Is veel ingewikkelder
Vele handen problematiek
Extra complicatie om te bepalen of iemand aansprakelijk is.
Mogelijke gezichtspunten om verantwoordelijkheid te bezien bij vele handen
Organisatie verantwoordelijk
Niet zo gek -> shell verantwoordelijk
Juridisch doen we dat -> rechtspersoon is organisatie / bedrijf
Organisaties verantwoordelijk stellen
Kun je een organisatie als een zelfstandig handels actor beschouwen?
Een organisatie handelt -> mensen doen het, maar toch kan een organisatie dingen doen, die die mensen niet opzichzelf kunnen doen.
Een organisatie is een actor -> heeft handelingen en uitkomsten
Kun je een organisatie als een morele actor beschouwen?
We doen dat wel -> ze moeten verantwoordelijkheid nemen.
Ligt aan de organisatie
Je kan zeggen dat een organisatie goed of slecht bezig is, dus ja.
Is het dus slim om organisaties aansprakelijk te stellen?
Wie heeft dan last van de sanctie; degene die erachter zit, of anderen.
Die straf komt ergens terecht; degene die de gevolgen draagt heeft niet te schuld.
Zitten nadelen aan
Mogelijke gezichtspunten om verantwoordelijkheid te bezien bij vele handen:
Organisatie verantwoordelijk
Een voor allen -> minister, weet niet alles, maar voor alles verantwoordelijk. Dan heb je tenminste iemand
Nadeel: lost er weinig mee op. -> is een ritueel
Allen voor een -> ieder is aansprakelijk voor wat er gebeurd. Kabinet is een voorbeeld. College van B&W -> collegiaal bestuur. Iedereen heeft eigen taken, maar als eentje iets flikt ben je allemaal aansprakelijk
Politiek handig; morele aansprakelijkheid -> nee niet echt.
Ieder voor zich
Wie heeft nu echt de schuld
Organisatie van verantwoording
Vooraf -> kunnen we zaken vooraf niet organiseren zodat we later beter verantwoording af kunnen leggen.
Hoe t veroorzaken
Democratiseren -> burgers mee laten kijken, op onderdelen
Zorgen dat die aansprakelijkheid vooraf wordt gedaan
Scheiden advies en besluitvorming
Uit elkaar trekken -> corona kwestie
Afstand tussen de jonge en van Dissel
Pluraliteit aan advies
Meerdere instituten naast elkaar
Houden elkaar scherp
Transparantie
Open organisaties zodat iedereen mee kan kijken
Verantwoordelijkheid als taak
Je bent voor die schade verantwoordelijk
Aansprakelijkheid
Ik ben een verantwoordelijk bestuurder
Ander soort uitspraak
Niet met een handeling en een norm, maar met optelsom;
Met een rol die je hebt. Ik neem dit voor mijn rekening en probeer dat goed te doen
Passieve verantwoordelijkheid/negatieve verantwoordelijkheid/terugkijkend/verantwoordelijkheid als aansprakelijkheid
Actieve verantwoordelijkheid/positieve verantwoordelijkheid/vooruitkijkend/verantwoordelijkheid als deugd
Verantwoordelijkheid als taak
Breder en vager.
Wat slecht is is duidelijk, wat goed is is moeilijker.
Niet in regels te vangen
Vereist bekwaamheid en mogelijkheden
Het juiste midden?
Je doet niet te veel en niet te weinig.
Training?

. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.

Antwoord rapporteren