Studiebot antwoord

Vraag gesteld door: irisnieborg - 1 jaar geleden

Maak een oefenexamen van de volgende tekst:
1. Foucaults aanpak en boodschap
(1926-1984)
Auteur niet verdwenen in de geschiedenis.

Stukken die hij heeft geschreven. Vandaag over de middelste fase vooral. Eerste historische werken.
Hij kiest brede maatschappelijke blik. Over veel aspecten van de samenleving wil die iets laten zien. Historische analyse.
Hij was ook actief in de politiek.
Boek: Discipline toezicht en straf. De geboorte van de gevangenis. (geschiedenis achtig zie je terug; de geboorte)
I. Lijfstraf
II. Straf
III. Discipline (moesten wij lezen)
IV. Gevangenis
Leesvragen antwoorden:
Tekst begint over soldaat kwantificeren en hirarchien hij begint met indelen. Geschiedenis en er begint iets te veranderen. 1750-1800. Hij ziet dat overal men is gaan indelen. Handelingen gaan indelen. Mensen die leren marcheren (militair). In stukjes uiteenleggen. Ruimtes worden ingedeeld. Gebouwen gepland vooral, (blauwdruk) hoe worden ingedeeld. Ingedeeld als het ware dat je cijfertjes aan kunt hangen, want tijd wordt ook ingedeeld. Je kan volgorde zien.

M.b.t. die disciplinering:
- Indelen; tijdsindelingen middeleeuwse kloosters, hoeveel keer per dag je moest bieden. Maar andere delen van de samenleving hadden dat niet.
Vanaf 17/18 begon indelen: ziekenhuizen, scholen. De indelingen overheersen eigenlijk alles: ruimte, handelen etc.
- Allerlei sectoren; begint met soldaten maar andere sectoren volgen.
- Dressuur; opvallends, aanleren was te neutraal. Mensen worden zo gedresseerd, instituties zo gemaakt; dat iedereen die daar in komt zich daarnaar gedraagt (wc plasketting).
- Toezicht uitoefenen; je weet dat je binnen hokjes moet gedragen, anders straf. Je weet dat er naar je gekeken wordt. Toezicht maakt dat je er naar gaat voegen maar eigenlijk heb je het al tussen de oren zitten want je weet dat je aangesproken kan worden door je baas.
- Sancties en examens: om te kijken of je weet hoe je je moet gedragen. Toetsen waarin jij moet laten zien dat je weet hoe het hoort. Gevolg is dat je afgerekend kan worden als je er niet aan voldoet. Tweede gevolg is dat steeds meer data komt in de mate hoe goed men iets kan doen. En derde gevolg is dat je mechanisme ontwikkelt om het goed te doen. Internaliseert de wens om aan de hokjes te voldoen.
- Normalisering; kleuters gaan zeggen dat iets niet hoort als iemand zonder plasketting wegloopt. Ze hebben het idee dat het niet zo hoort en dingen zo niet gaan dus dan mag dat niet. Richtlijnen/eisen zijn gekwantificeerd en gaan functioneren als dat wat je moet doen omdat dat het gewone is en anders wijk je af.
Er ontstaat een politiek van dwang die op het lichaam en zijn afzonderlijke elementen inwerkt, en de handelingen en het gedrag op gecalculeerde wijze manipuleert (191).
Straffen langzamerhand fenomeen niet lijfelijk pijn krijgt als straf, maar je krijgt ingeprent dat je fout was en abnormaal was en je leert dat je moeite moet doen om weer normaal te worden.
Panopticon toppunt disciplinering.
Bentham ontwikkelde deze gevangenis. Wereld vriendelijker te maken als doel. Veel meer mensen veel minder zouden lijden. Mensen humaan straffen.
Gevangenis waarin iedereen een eigen cel heeft met licht en lucht. Koepelgevangenis en in het midden vanuit een punt in de gaten houden, wachttoren. Raampjes in cellen zodat je ze kan zien. Iedereen cel en minimum aan bewaking nodig.
Dressuur Foucault disciplinering want je weet niet of persoon naar jou kijkt die in de wachttoren ziet. Je voelt je continu bekeken. Niemand wordt pijn gedaan. Boefjes weten de regels en gaan zich er naar gedragen.
Dit beeld is metafoor voor onze hele moderne samenleving. Altijd overal waar wij zijn, worden we bekeken. we zitten in wereld van indelingen. En dressuur sprake van.

Panopticon:
- Iedereen weet en voelt zich bekeken
- Efficint
- Macht onzichtbaar (vr moderne tijd was keizer juist zeer zichtbaar)
- Macht anoniem (wie of wat dresseert eigenlijk? Niemand in bijzonder eigenlijk, soms kan je zeggen bewaker , maar als wij elkaar in de gaten houden zijn we allemaal machtig en macht verdwijnt dus eigenlijk)
- Geweldloos (machtsoefening dat niet naar het zwaard grijpt, manipulatie)
Is het verwonderlijk dat de gevangenis lijkt op de fabriek, de school, de kazerne, het hospitaal en dat deze op hun beurt allemaal lijken op de gevangenis (313)

Geboorte gevangenis geboorte van moderne tijd en hoe wij in gevangenis zijn terecht gekomen

- Machtsbegrip; macht tegelijkertijd nergens en overal; maar bijvoorbeeld sociale macht.

M.b.t. rol wetenschap:
Wetenschap helpt bij disciplinering. Dingen meetbaar maken, hokjes maken, indelen. Uit te zoeken wat voor gedrag mag je verwacht als je aan bepaalde knop draait. Wij hebben voordeel bij disciplinering, want je krijgt veel kennis eruit (data) waarmee we zelf mee aan de slag kunnen.
- Tweeledig proces (308)
Opkomst van sociale wetenschap en opkomst disciplinering gaat samen.
Wetenschap helpt aan input, disciplinering biedt stof aan wetenschap.
- Panopticon als laboratorium
Experimenteerplek voor de wetenschap. Daar krijg je de data vandaan.

Moderniteit; omkering van gangbare wereld
Humanisering van straffen, vroeger lijfstraffen. Geen geweld meer.
Hele vooruitgang zou je zeggen.
Foucault: nee, ooit werd je als individu te grazen genomen (beperkte straf), op zn tijd achterbakse manieren mensen van vrijheid beroofd (disciplinering beteken t dat je in hokjes wordt gesopt, en je houdt vast aan dat hokje)
Moderniteit, wetenschap draagt bij aan steeds inhumane wereld.
Discours;
- dominant web van gedeelde opvattingen
- over wat normaal is
- gesteund door neutrale en objectieve wetenschap
Wat vage betekenis wereld, niet zozeer duidelijke machtshebber, ongrijpbare sociale context, dat is dan die macht.
We zijn als normaal gaan ervaren, daar helpt de wetenschap mee. Wetenschap helpt mee aan bepaald discours. Is er zelf ook aan onderhevig, versterking. Wetenschap dus niet 100% neutraal.
Wetenschap ontleent aan haar rol legitimiteit. We kijken tegen wetenschap op, en dus legitimiteit aan haar rol in het disciplineringsproces.
Disciplinering en wetenschap gaan gelijk op. In tijd gelijk. Versterken in praktijk.
Ze legitimeren elkaar.

Foucault spreekt ook wel van:
- Bio-politiek
- Politieke technologie van het lichaam
- Gouvernementalit (mensen sturen)
Wetenschap is dus radicaal verwerven met politiek/macht.
Eigenlijk is er geen vooruitgang, maar juist achteruitgang.

we moeten ons niet laten misleiden.
Men zegt de mens te willen bevrijden (van zijn slechte neigingen, afwijkingen, etc), maar het is in wezen onderwerping. (46)


2. De traditie waarin Foucault staat
Foucault is bepaalde manier van kijken die je ook bij andere aantreft.
Voorganger: Rousseau iedereen denkt van barbarij naar verlichting maar eigenlijk is het andersom. Idee wordt dus gekanteld.
Meesters van de achterdocht en hun navolgers: Nietzsche, Marx en Freud.
Doorgezet wat je bij Rousseau ook al zag;
Marx: we denken dat politieke partijen strijden, maar in de onderbouw zie je dat het economie is. De kapitalisten winnen altijd.
Nietzsche: zin van leven, maar dieper graven geeft aan dat er geen zin van leven is.
Frankfurter Schule (genspireerd door Marx); kapitalistische actoren en instanties eigenlijk de publieke opinie via de media bepalen en in de greep houden.
Je denkt pluriformiteit, maar er zit kapitalistische macht achter die altijd wint.

Deleuze, Guattari, Derrida, Lacan etc. aansluiten bij Nietzsche en Marx.
(ontmaskeringsschrijvers, postmodernisten in betekenis van critici van moderne kijk op werkelijkheid)
Inspiratie voor activisme! bijv. anti-psychiatrie, feminisme, kick out Zwarte Piet.
Idee van wat normaal en gek is, is ontstaan, hier helpt de wetenschap bij. Hokjes gemaakt.
Er kwam anti-beweging op gang, mensen te behandelen als iedereen. Genspireerd door Foucault.
Normaal beeld van man-vrouw, feministen zijn steeds meer gaan wijzen op dat dat genternaliseerd is maar waarom zouden we het normaal beschouwen.

Wetenschap niet de good guys wetenschap zien als een van de fouterikken. Wetenschap doet er aan mee dat bepaalde dingen normaal zijn.
Inspiratie voor wetenschappers: cultural studies en gender studies
Critical legal studies, critical management studies.
Deze manier van onderzoek doen; kijken hoe we vast zitten in bepaalde rol patronen, zwart-wit, noord-zuid, man-vrouw etc. Meer kennis vergaren hierover.
Extra benadering geworden.

3. Foucault kritisch bekeken
Bedrijft Foucault wetenschap?
Popper zou niet mee eens zijn; geen theorievorming, niks toetsen.
Wat wil hij eigenlijk?
Foucault wil dat ook helemaal niet, hij wilt dat dingen die je normaal en vanzelfsprekend vindt dat je daar over gaat nadenken.
Alternatieve manier is niet per se betere. Maar dat je er zo ook naar kunt kijken op zn minst. En als je realiseert dat wereld die normaal is niet zo hoeft te zijn kan je ook niet meer terug.


Vergelijking met interpretatieve benadering
Overeenkomsten/Verschillen
Foucault geschiedenis verhaal, betekenissen. Maar als het interpretatief is, dan is het niet dat hij de beste interpretatie wilt bieden maar gewoon slechts een alternatief dat ook eventueel mogelijk is.
Het is veel meer iets politieks, reflectie, nadenken.
Kanttekeningen bij Kritische wetenschap
- Popper: er moeten theorien uitkomen,
Geen concrete theorie = zwakte.

4. Betekenis voor bestuurskunde
Foucault zeggen tegen wetenschappers: zie nou eens in wat je rol is. Je staat er niet buiten, je staat midden in het veld.
Vraagt aandacht voor rol van wetenschappers zelf
wetenschappers miskennen veelal hun eigen rol:
- in disciplinering;
- in legitimering normaliteit
wetenschappers beschouwen zichzelf veelal ten onrechte als autonoom (je bepaalt zelf net zo goed mee)
- miskennen werking van discours
- VB ziekenhuizen aandacht meer aan man lichaam dan vrouw
dit inzicht inspireert tot studies gericht op
A. Kritische ontmaskerende analyses (discoursanalyses, deconstructivisme)
- Blootleggen van vormen van disciplinerend bestuur/biopolitiek/gouvernementalite
BV: surveillance samenleving, bijv. de verantwoordelijke burger rol van wetenschap hierin, wat voor gedrag vertonen wij als we verantwoordelijk worden genoemd
- Kritische discourse-analyse, kritische frame-analyse
BV: securisering van migratiedebat (praten over migranten is kwestie geworden van veiligheid van ons en andere landen), BV: medicalisering van afwijkend gedrag
B. Onderzoek waarin onderzoeker een niet-disciplinerende rol probeert in te nemen
Snap dat je als wetenschapper gevaar loopt als onderdeel van probleem. Ga ik dat niet doen alleen maar dingen waarbij ik mensen help om uit discoursen te stappen, om zelf beslissingen te nemen.
Gevaar onvrij worden helpen om vrij te zijn (emancipatie)
- Handelings-onderzoek/Action research (Fischer, Forester, Flyvbjerg): zonder theorie in gesprek gaat en eerder coach bent zodat ze zelf problemen in kaart krijgen en oplossen.
Wil geen theorien bouwen, maar mensen helpen zichzelf te emanciperen.
Mensen onderaan discours te helpen (zwarte alleenstaande vrouwen).
- Interactief evalueren (Abma, Guba & Lincoln)
Niet van te voren evaluatiecriteria. Met mensen praten over wat beleid voor ze betekent en wat vinden zij belangrijk. Je probeert theorie-arm aan de slag te gaan.
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is onbeperkt.

Antwoord rapporteren