Maak een oefenexamen van de volgende tekst: Weg van voeding:
- Mondholte
- Farynx
- Oesophagus
- Gastro-oesophageale sphincter
- Gaster (ventriculus)
- Chymus
- Pylorus
- Intestinum
- Tenue (duodenum-jejunum-ileum)
- Caecum
- Colon
- Rectum
- Anus
Symptomen herkennen in een casus:
Braken = Emesis
- Contractie van maagspieren,middenrif en buikspieren
Haastig eten -> rekreceptor
Overgevoeligheid/giftig -> chemoreceptor
vinger in keel -> slokdarmreflex
Begin zwangerschap -> organogenese
Aambeien = Hemorroden
- Spataders in de wand van het rectum
- Proctoscopie: opsporing inwendige aambeien
- Scleroserende inspuiting of operatie
Verhoogde druk in hett rectum
Erfelijke aanleg
Overgewicht
Gebrek aan lichaamsbeweging
Vezelarm voedingspatroon
krampen = spasmen, buikpijn
- Oncontroleerbaar samentrekken van de darmen
Gastro-enteritis, darmobstructie, lucht in darmen
IBD: inflammatory bowl disease
Prikkelbare darm syndroom
Diarree - Grote hoeveelheid dunne, waterige ontlasting
- >3/dag waterig en zeer vloeibaar
- Verminderde opname vocht en mineralen
Versnelde darmpassage (colon) -> spanning/infectie
Bescherming -> voedselvergiftiging
obstipatie = Constipatie
- 3+ dagen geen ontlasting, stoelgang zit in colon
Psychologisch
Vezelarm voedingspatroon
Uitdroging
Ziekte (colorectaal carcinoom)
Geneesmiddelen
- 3 pijlers: vezels, beweging, vocht, juist defecatiegedrag
Chronische constipatie - Klachten 6 maanden geleden begonnen
- Klachten minimaal 3 maanden aanhouden
- Voldoen aan min. 2 van de Rome-III-criteria gedurende 3 maanden
Rome-III-criteria:
Persen gedurende de defecatie
Harde en keutelvormige ontlasting (voor 40-60% uit water bestaand in plaats van 75-80%);
Gevoel van incomplete evacuatie
Gevoel van rectale blokkade of obstructie
Manuele fecesverwijdering noodzakelijk
Minder dan 3 x per week ontlasting
Diarree zeldzaam aanwezig zonder gebruik van laxeermiddelen
Te weinig criteria om aan IBS te voldoen
Soorten diarree:
Acute diarree - 3 dagen tot max. 1 week
- Veel verlies water en elektrolyten
- Futloos, buikkrampen en koorts
Toxi-infectieus -> salmonella, rotavirus, giardia
Niet-infectieus -> fruitsap bij kinderen
Geneesmiddelen -> antibiotica
Psychisch -> stress
Chronische diarree - > 3 weken
- Handicap in maken sociale contacten/ dagelijks leven
Malabsorptiesyndroom, Crohn, DMT,
- Minder verlies water en elektrolyten
- Verterings en resorptie stoornissen
- Verlies aan voedingstoffen (deficinties)
Secretoire diarree - Verhoogde afgifte darmsappen door prikkeling darmen
Gastro-enteritis (bacterieel of viraal)
Laxantia
Vetzuren en galzouten worden niet geabsorbeerd
Osmotische diarree - Hoge osmolariteit in het darmlumen
- Aanzuiging van vocht in het darmlumen
Maldigestie
Malabsorptie
Zoetstoffen (sorbitol, mannitol)
Motorische diarre - Hypermobiliteit van de darm
- Secundair aan osmotische/ secretoire diarree
Gistings
Diarree - Frequente volumineuze, lichte gekleurde stoelgang met zure geur
Te veel koolhydraten -> bacterile omzetting naar zuur
- Lactose beperking
Rottings diarree - Frequente, dunne, donker met geur van rotte eieren
Slechte eiwitvertering -> bacterile omzetting naar ammoniak
- Medicamenteuze behandeling
Vetdiarree = steatorroe
- Volumineuze, dikke brij met glanzend witte kleur, geur
- Sporen moeilijk te verwijderen
Abnormale hoeveelheid vet in ontlasting met verlies vitaminen en mineralen
- vetbeperking
Pathologin:
Aandoeningen van de mond
Stomatitis = ontsteking van de mondslijmvliezen
Oorzaak - bacterie -> streptokokken
- virus -> herpesvirus,
koortsblaas: stress
- schimmel -> candida albicans
Symptomen - roodheid
- zwelling
- aften
- bloeding
- necrose
viraal:
- kleine blaasjes
- grote pijnlijke zweren
candida albicans:
- in kleine hoeveelheid aanwezig
- verminderde weerstand
- ongecontroleerde groei (spruw/orale candidiasis)
- witgele afschraapbare plekken
- pijn achter borstbeen bij slikken
Behandeling - Bacteriel -> antibiotica
- Viraal -> na 2 weken trekt virus weg in zenuwknopen
- Candida albicans -> antimycotica, symptomatisch
Aandoeningen van de slokdarm
Dysfagie = moeite om voedsel van mond naar maag te verplaatsen
risicofactoren - Neuromusculaire aandoeningen (parkinson)
- (Niet)aangeboren hersenletsel (cva/cerebrale parese)
- Geriatrische patinten
- Tumor in hoofd,halsgebied of slokdarm
- Gentubeerd of bestraling in hoofd/halsgebied
Symptomen - Xerostomie -> droge mond
- Dysfagie -> pijn bij slikken
- Globusgevoel
- Vermagering, voedselweigering, hoesten voor/na slikken, kwijlen
Behandeling - Logopedische behandeling
- Consistentie wijziging
Oesophagusvarices = slokdarmspataderen
Oorzaak 1. Levercirrose
2. Belemmering bloedstroom door lever
3. Hypertensie in aderen van maag,darm,milt,pancreas en onderste deel oesophagus
4. Ontwikkeling varices
Opsporing - Endoscopie
Behandeling - Bloeding -> hospitalisatie
- Bloeddrukverlagende medicatie
- Operatieve ingreep
- Preventie
Oesofagitis = ontsteking van de slokdarm
Oorzaak - retrosternale zuurbranden
- reflux tast epitheel aan, ontsteekt
Symptomen - pijn na de maaltijd of bij liggende houding
Behandeling - protonpompinhibitoren
- antacida, H2-receptorantagonist
- preventie (kleine porties, vermijden alcohol)
Gastro-oesofeale reflux -GERD=terugvloei zure maaginhoud naar slokdarm
Oorzaak - disfunctie oesofagale sfincter
- hernia diafragmatica (middenrifbreuk)
- zwangerschap
- obesitas
- medicatie
Behandeling - diagnose door endoscopie
- conservatief: medicatie
- voeding
- hoofduiteinde bed verhogen
Hernia diafragmatica = uitstulping van oesophagus
Oorzaak - breuk in spierwand/lichaamsopening (middenrifbreuk)
- verhoogde abdominale druk (obesitas)
Symptomen - indigestie
- pyrosis door zuurbranden
- gastro-oesopheagale reflux
Diagnose - slikfoto -> rontgenfoto
- oesofago-gastro-duodenoscopie
Behandeling - vermindering klachten
- dieet -> vermijd alcohol en vetrijke voeding, kleine porties
- medicatie
- operatie
Aandoeningen van de maag
gastritis = ontsteking van maagslijmvlies
risicofactoren - gepaard met hematemesis (bloed braken)
- hoge leeftijd (maagslijmvlies verdund)
- alcool, nicotine, cocane
- toegenome productie van maagzuur door stress
Acute gastritis - infectie of prikkelende stof
- alcohol -> stimuleert maagzuur productie
- wegnemen vd oorzaak
- verminderen zuurproductie
Chronische atrofische gastritis - degeneratieve aandoening
- atrofie -> minder IF en HCL
- antistoffen tegen lichaamseigencellen
- symptoomloos/ asymptomatisch
- behandeling afhankelijk van oorzaak
Maagulcus = peptische zweer
soorten - maagzweer -> ulcus ventriculi
- zweer twaalfvingerige darm -> ulcus duodeni
oorzaak - infectie helicobacter pylori
- NSAIDs en acetylsalisylzuur
- Overmatige maagzuur productie
- Stress
- Pepsine
- Maag-darmsappen
complicaties - Gastro-intestinale bloeding
- Hematemesis
- Melena
- Peritonitis -> buikvliesontsteking
- Obstructie maag-darmkanaal
- Stenose
- Passagestoornissen
Behandeling - Genezing maagzweer
- Preventie complicaties
- Preventie recicieven
Gastro-enteritis= ontsteking van maag en/of darmen
klachten - Beperkte eetlust
- Misselijkheid
- Diarree
- braken
oorzaak - meestal onbekend
- bacterieel of viraal
- chemische toxine
- lactose-intollerantie/ voedselallergie
behandeling - vocht aanvullen
- zout aanvullen
- spasmolytica
varianten - reizigersdiarree
- HUS -> hemolytisch-uremisch syndroom
- salmonella
Aandoeningen van de darmen
appendicitis = acute ontsteking van de appendix
Verloop - opstapeling stoelgang
- afsluiting van de holte
- E.coli
- infectie
Gevolgen - appendix rood en gezwollen, ontstekingsexsudaat
- misselijk, braken, koorts, hoog aantal witte bloedcel
- opgetrokken rechter been verminderd pijn
- gangreen
- perforatie
Behandeling - appendectomie
- soms enkel antibiotica
malabsorptiesyndroom = verminderde absorptie van micro/macro nutrinten in dunne darm en colon
Oorzaak - primair -> afwijkend darmslijmvlies
- secundair -> onvoldoende lipase en gal
Symptomen - steatorroe
- gewichtsverlies -> ondervoeding
- gestoorde bloedstolling -> vit K tekort
Behandeling - aangepast dieet
- supplementen
Coeliakie = glutenintolerantie
gluten - eiwit aanwezig in granen
Etiologie - immunologische reactie met inflammatie ter hoogte ven de darm
Inflammatie mucosa - atrofie mucosa
- chronische diarree
- buikkrampen
- ondervoeding
Oorzaak - erfelijke factor
Diagnose - klinisch beeld
- bloedonderzoek
- genetisch onderzoek
- biopt van dunne darm
Behandeling - glutenvrij dieet
diverticulitis = ontsteking van divertikels door aanwezigheid van feces/bacterin
Symptomen - krampen in linker onderbuik
- koorts
- diarree
Diagnose - obv anamnese
- lichamelijk onderzoek
- aanvullende onderzoeken
Complicaties - vernauwing
- obstructie
- abces
- perforatie
Behandeling - operatie
- preventie
- gezonde, vezelrijke voeding
- voldoende beweging
Ziekte van Crohn = chronische ontsteking van de darmen door auto-immuunziekte waarvan oorzaak onbekend is (plaatselijk)
Verloop - exacerbatie periode
- remissie periode
Symptomen - verdikking van darmwand
- stenose en obstructie
- bloederige diarree, melena
lijkt op appendicitis
- rechter onderbuik is gevoelig
- pijnlijke massa gevoeld worden
- anorexie
- gewrichtsklachten
Diagnose - bloedonderzoek
- coloscopie
- bariumcontrastonderzoek
- ct-scan
Behandeling - medicatie
- stoma
Colitis ulcerosa = uitgebreide zweren in (uiteinde) darmwand
Oorzaak - onbekend
auto-immuun
E.Coli
Stress
voedselovergevoeligheid
Verloop - exacerbatieperiode
- remissie periode
Symptomen - atrofie van darmwand
- diarree met bloed en slijmen
- buikkrampen in onderbuik
- anemie -> chronisch bloedverlies
- verhoogd risico op dikke darmkanker
Diagnose - biopsie -> colo of sigmodoscopie
- ct en mri-onderzoek
Behandeling - medicatie
- eventueel dieet
- vermijden stress
- gezonde levenstijl
- colectomie
- colostomie -> stoma
Darmobstructie-ileus= onderbreking inhoud darmstelsel door obstructie
Mechanische ileus - tumor
- hernia abdominalis, umbilicalis, inguilais
- volvulus -> draaiing darm
- adhesies -> darmverklevingen
- invaginatie
Dynamische ileus - paralytische ileus -> post-operatief
- spastische ileus -> door verkramping
Symptomen - misselijk
- braken
- opgezette, pijnlijke buik
- afwezigheid defecatie
- beetje waterige ontlasting
PDS-prikkelbaredarmsyndroom = spastische colon = IBS
Ontstaan - spychosomatische aandoening
- verergert bij stress
Symptomen - diarree
- obstipatie
- buikpijn
- xinderigheid
- opgeblazen gevoel
- geen weefselschade
- gestoorde motoriek
- gestoorde peristaltiek
Oorzaak - spierspasmen
Behandeling - FODMAP-dieet
Dysenterie = infectieziekte met acute ontsteking van colon (zelden in BE)
Oorzaak - Slechte sanitaire voorzieningen
- Bacterie, parasiet, micro-organisme
- Amoebedysenterie
Entamoebe hystolytica
Voedsel/water besmet met feces
- Shigellose
Shigella bacterin
Symptomen - Diarree met bloed en slijm
- Hevige buikkrampen
Short bowel syndroom= minder dan 2m dunne darm
Symptomen - Vermindrde opname van voedingstoffen
- Verlies van vocht en elektrolyten
- Malabsorptie
Gevolgen - Gewichtsverlies
- Vermoeidheid
- Steatorroe
- Oesteoporose
- Anemie
- Nachtblindheid
- huidbloedingen
Complicatie - darmfalen
- darminsufficintie
Darmrestricties - jejuno -colische anastomose
- jejuno -ileale anastomose
- jejunostoma
Aandoeningen van de lever
Icterus -geelzucht = symptoom van leveraandoening
Ontstaan - bilirubine ontstaat door afbraak hemoglobine
- bilirubine hoopt op in bloed
- icterus
- geelkleuring huid,oogwit en ander weefsel
Oorzaak - prehepatisch -> hemolytische anemie
- hepatisch -> cirrose of hepatitis
- posthepatisch -> obstructiegalwegen
Symptomen - ontkleuring stoelgang
- donkere urine
- vetmalabsorptie
- vit K tekort -> bloedingen
Hepatitis= diffuse ontsteking lever
Oorzaak - virus
- overmatig alcohol gebruik
- medicatie
- non-alcoholische leververvetting
- auto-immuun
- hemochromatose
Virale hepatitis - HEPATITIS A
Enterovirussen -> verontreinigd water
Minst erge vorm
Incubatietijd: 2-6weken
Gebrek aan eetlust
Misselijk, buikpijn, braken, lichte koorts
Icterus, donkere urine
- HEPATITIS B
Vaker voorkomen
Incubatietijd: 4weken - 6maanden
Contaminatie via bloed, soa, naalden
Symptomen idam hep. A
Fulminante hepatitis -> delier ->coma ->sterfte
In gezondheidzorg recht op vaccinatie
- HEPATITIS C
Tot 1992 bloedtransfusie
Via bloed, soa, naalden
Asymptomatisch, gelijkt op A en B
Chronische aandoening, behandelbaar
levertransplantatie
Chronische hepatitis - duurt minstens 6 maanden
- overmatig alcohol gebruik
- medicatie
- virussen
- auto-immuunreactie
- DMT
- Leververvetting door overgewicht
- Milde symptomen
leversteatose = leververvetting
Etiologie - Verstoring vetstofwisseling
- Gestoorde leverfunctie, hepatocyten slaan vet op
Oorzaak - Chronisch alcohol gebruik
- Oxidatie en stress
- Ondervoeding
- Medicatie
- Complicatie chronische damontsteking
- Overgeewicht
- Insuline resistentie -> DMT2
- METS
Complicatie - Hepatitis-> leverfibrose -> levercirrose -> leverfalen
Door alcohol - Niet correct functioneren
- Afbraak alcohol voorang op toxinen
- Alcohol omgezet in aceetaldehyde -> azijnzuur
- Ophoping water, eiwitten en vet in cellen
- Hertseld zich bij stoppen van alcohol
Door insulineresistentie - Levercellen nemen meer vrije vetzuren op en zet om naar TG
- Levercellen breken minder TG af
- Behandleing: Gewichtsverlies van 5-10jaar
Levercirrose = necrosevorming, bindweefselvorming, onomkeerbaar
Oorzaak - Alcohol
- Chronische hepatitis
- Chronische ontsteking galwegen
- NASH -> Niet-alc steatohepatitis
Pathogenese - Actief weefsel vervangen door bindweefsel =fibrose (omkeerbaar)
- Bindweefsel neemt toe in volume en verhard = levercirrose
Symptomen - Vermoeidheid
- Gebrek aan eetlust -> vermagering
- Misselijk en braken
- Obstructie galwegen -> icterus
- Palmair erytheem
- Spieratrofie
Gevolgen - Icterus
- Feminisering
- Hepatische encefalopathie
- Portale hypertensie
- Oedeemvorming
- Stollingstoornis
- leverfalen
Behandeling - Levertransplantatie
- Verdere schade voorkomen
Hepatische encefalopathie = dysfuntie lever
Verloop - Geen afbraak toxinen en ammoniak
- Ophoping bloed
- Aantasting hersenen
gevolgen - Neurologische stoornissen
- Abnormale slaprigheid
- Verwardheid
- Desorintatie
- Flapping tremor
- Hepatische coma
feminisering = vervrouwelijking
Symptomen - Geen inactivatie oestrogeen bij levercirrose
- Vrouwelijk beharingspatroon
- Atrofie testikels
- Bij vrouwen: amenorroe (uitblijven regels)
Gynaecomastie - Borstvorming bij mannen
Portale hypertensie= verhoogde bloeddruk in poortader
Verloop - Meer verlittekening
- Dichtdrukken van bloedvat en galgang in lever
- Belemmering bloedstroom in portale venen
- Verhoogde bloeddruk poortader
gevolgen - Verwijde venen in buikgebied
- Vergrote mild, pancreas en maag
- Ascites en oedeem
Ascites= oedeem
Verloop - Zwelling van weefsel door vochtophoping in interstitile ruimte door hypoalbuminemie
Leverfalen= necrose van levercellen en leverinsufficintie
Oorzaak - Chronische levercirrose
- Acute virale hepatitis, intoxicatie
Behandleing - Levertransplantatie als toestand levensbedreigend is
Alcoholic fatty liver diseasee= schade door alcoholmisbruik
Wat - Leverschade door alcoholmisbruik
NAFLD non alcoholic fatty liver disease= niet alcoholische leveraandoeningen met leververvetting en ontsteking
Oorzaak - Overgewicht
- Insulineresistentie
- DMT2
- Hyperlipidemie
- METS
Gevolg - Levercirrose
- leverkanker
MAFLD= metabolic dysfunction-associated fatty liver disease -> nieuwe naam NAFLD
Prevalentie - 1 op 4 volwassenen
Diagnose - Hepatische steatose
- Aanwezigheid 1 vd 3 criteria: overgewicht, DMT2, metabole ontregeling
- Aanwezigheid min 2 risicofactoren voor METS
Aandoeningen van de galblaas
galstenen = neerslag van galbestanddelen
Risicofactoren - Erfelijke aanleg
- Obesitas
- Vrouwen met hogere leeftijd
Behandeling - Cholecstectomie
- ERCP om stenen in hoofdgalgang verwijderen
- Medicatie voor kleine stenen
Cholecystitis = ontsteking galblaas daar cholelithiasis
Symptomen - Pijn rechter hypochondrium met uitstraling
- Koorts, misselijk, braken
- Klachten na vette maaltijd
- Perforatie
- Ophoping zorgt voor necrose en biliaire cirrose
Aandoeningen van de pancreas
pancreatitis = pijnlijke ontsteking van de pancreas
acute pancreatitis
Oorzaak - Obstructie door galstenen
- Alcoholgebruik
- Medicatie, traume, auto-immuun, virusinfectie
Symptomen - Hevige pijn in bovenbuik
- Straalt uit naar rug
- Verergerd door diep inademen
- Neemt af bij vooroverbuigen
- Misselijkheid en braken
Verloop - Ontsteking
- Activatie pancreasenzymen die eigen weefsel afbreken
- Ontsteking bloedvaten en weefsel rond de pancreas
- Oedeem en vochtverlies in buikholte
- Necrose met risico op bacterile infectie
- Sepsis en orgaanfalen
Diagnose - +2 factoren:
Acute pijn in bovenbuik
#amylase of lipase in bloed is 3x te veel
Aanwijzing bij beeldvormend onderzoek
Complicatie - Necrotiserende pancreatitis
- Schock
- Sepsis
- Icterus
- Orgaanfalaen
Behandeling - Ziekenhuisopname
- Intraveneuze toediening
- Pijnbestrijding
- Enterale voeding
- Wegnemen van oorzaak
pancreatitis = pijnlijke ontsteking van de pancreas
Chronische pancreatitis
Oorzaak - Langdurig alcohol gebruik
- Roken
- Man
- Obstructie ductus pancreaticus
- Auto-immuunziekten
- Genetische aandoening
Symptomen - Minder heftig
- Vaak zonder klachten
- Continue pijn in bovenbuik, erger na eten
- Later stadium: malabsorptie
Verloop - Fibrosering
- Vernauwing van ductus pancreaticus
- Pijn
Diagnose - Bloedonderzoek vaak niet afwijkend
- Echografie, ct, mri
Behandeling - Pijnbestrijding
- Wegnemen oorzaak
- Stoppen met alcohol en roken
- Suppletie met pancreasenzymen
Complicatie - Pancreasinsufficintie bij 80% niet functioneel weefsel
- Verlies endocriene functie -> pancratogene diabetes (DMT3)
- Risico op pancreascarcinoom
. De oefenexamen moet geschreven zijn in de Nederlandse taal. Onderin staan de antwoorden. Het aantal vragen dat het oefenexamen moet bevatten is 20.
Stel een studievraag en wij proberen hem zo goed mogelijk te beantwoorden.
Stel een vraagStel een studievraag en wij proberen hem zo goed mogelijk te beantwoorden.
Stel een vraag