€ 2.89

Bouw en werking van het zenuwstelsel

In het boek bouw en werking van het zenuwstelsel komt de bouw, werking en functies van het zenuwstelsel aan bod. Er wordt beschreven uit welke cellen het zenuwstelsel is opgebouwd, welke verschillende indelingen het zenuwstelsel kent en hoe bijvoorbeeld prikkeloverdracht, actiepotentialen en impulsen tot stand komen. Voor het boek 'bouw en werking van het zenuwstelsel' betaalt u 2,89 Euro. Voor het volledige boek 'Introductie in de fysiologie' betaalt u 10,99 Euro


Stel vragen over het document of bekijk de reacties (0)
Preview document (10 van de 36 pagina's)
Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel Preview: Bouw en werking van het zenuwstelsel

Download alle 36 pagina's voor € 2,89

Koop dit documentDocument in winkelwagen

WWW.ZOWERKTHETLICHAAM.NL

Het zenuwstelsel
Bouw en werking van het zenuwstelsel
www.zowerkthetlichaam.nl
21-11-2014

Het zenuwstelsel

COPYRIGHT: De door www.zowerkthetlichaam.nl gepubliceerde inhoud en werken zijn auteursrechtelijk
beschermd. Elk geoorloofd gebruik behoeft voorafgaande schriftelijke toestemming van
www.zowerkthetlichaam.nl. Dit geldt voor vermenigvuldiging, bewerking, vertaling, opslag, verwerking of
weergave van de inhoud in databases of andere elektronische media en systemen. Ongeoorloofde
vermenigvuldiging of weergave van afzonderlijke delen van de inhoud of complete pagina's is niet toegestaan
en strafbaar. Slechts vervaardiging van kopieen en voor persoonlijk, priv, niet-commercieel gebruik van
inhoud is toegestaan.

Inhoud


Zenuwstelsel; overzicht van het zenuwstelsel ........................................................................ 4


Zenuwstelsel; indelingen van het zenuwstelsel ...................................................................... 7


Zenuwstelsel; het centrale zenuwstelsel (CZS) ....................................................................... 9


Zenuwstelsel; bouw en functie van neuronen ...................................................................... 11


Zenuwstelsel; actiepotentialen en impulsgeleiding .............................................................. 13


Zenuwstelsel; neuronen en neurotransmitters .................................................................... 16


Zenuwstelsel; het autonome zenuwstelsel........................................................................... 18


Zenuwstelsel; het ontstaan van reflexen .............................................................................. 21


Zenuwstelsel; leren en geheugen ......................................................................................... 22

H10

Zenuwstelsel; craniale zenuwen (hersenzenuwen) .............................................................. 24

H11

Zenuwstelsel; tractus spinothalamicus ................................................................................. 26

H12

Zenuwstelsel; grote hersenen (cerebrum) en hersenkwabben ............................................ 28

H13

Zenuwstelsel; piramidebaan ................................................................................................. 30

H14

Zenuwstelsel; achterstrengen .............................................................................................. 32

H15

Zenuwstelsel; tractus spinoreticularis .................................................................................. 34

LITERATUURLIJST.................................................................................................................................. 36

H1

Zenuwstelsel; overzicht van het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel speelt een belangrijke rol in het handhaven van de homeostase van het lichaam.
Het zenuwstelsel ontvangt informatie zowel van buiten en binnen het lichaam. Vervolgens
verwerkt het zenuwstelsel deze informatie en stelt processen in het lichaam bij om zo de kans op
overleven van het organisme te vergroten. Het zenuwstelsel kan snel lichaamsprocessen bijstellen.
Verder is het zenuwstelsel de basis van onze persoonlijkheid. Het neuron (zenuwcel) is de
functionele cel van het zenuwstelsel. Het neuron ontvangt, verwerkt, integreert en verzendt
informatie.

1.1

Indelingen van het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel kan op verschillende manieren ingedeeld worden. Hieronder worden bekende
indelingen van het zenuwstelsel gegeven.
1.1.1 Centrale en perifere zenuwstelsel (CZS en PZS)
Het CZS is het deel van het zenuwstelsel dat binnen de schedel (hersenen) en wervelkolom
(ruggenmerg) ligt. Het PZS is dat deel van het zenuwstelsel dat buiten de schedel en wervelkolom ligt
1.1.2 Afferente en efferente zenuwstelsel
Het afferente zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat informatie vervoert naar het CZS. Het
efferente deel van het zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat informatie vervoert van het
CZS af.
1.1.3 Autonome en somatische zenuwstelsel
Het efferente zenuwstelsel is verder te verdelen in het autonome en somatische zenuwstelsel. Het
autonome zenuwstelsel is het deel van het efferente zenuwstelsel dat niet onder invloed van de wil
staat. Het somatische zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat wel onder invloed van de wil
staat.
1.1.4 Parasympatisch en sympatisch zenuwstelsel
Het autonome zenuwstelsel is verder te verdelen in het parasympatisch en (ottho)sympatische
zenuwstelsel. Het parasympatisch zenuwstelsel zet het lichaam in een ruststand. Het sympatische
zenuwstelsel zet het lichaam in een actiestand.

1.2

Bouw en functie van neuronen

Het menselijk lichaam heeft meer dan 100 miljard neuronen (zenuwcellen) en elk neuron heeft
duizenden contacten (synapsen) met andere neuronen. De neuronen van het zenuwstelsel vormen
het communicatienetwerk van het zenuwstelsel. Neuronen ontvangen, interpreteren, genereren en
vervoeren informatie naar elkaar of naar doelcellen.
Het neuron bestaat uit een cellichaam (perikaryon), korte vertakkingen (dendrieten) en vaak een
lange uitloper (axon). Het perikaryon is het stofwisselingscentrum van de neuron, het zorgt ervoor
dat de impulsen worden gegenereerd en worden verwerkt en het zorgt ervoor dat het neuron in
leven blijft. Via de dendrieten wordt informatie richting het perikaryon vervoerd en via het axon
wordt informatie van het perikaryon af vervoerd.
Neuronen bezitten geen delingscapaciteit (postmitotisch) meer en neuronen die sterven worden niet
vervangen. Wel zijn neuronen in staat om gedurende het gehele leven nieuwe contacten (synapsen)
te maken met andere neuronen. Het vormen van nieuwe synapsen vormt de basis van leren.

1.3

Neurogliacellen zijn de ondersteunde cellen van het zenuwstelsel

De neurogliacellen (gliacellen, neuroglia) voeden, beschermen en isoleren de neuronen. Grofweg zijn
er drie soorten neurogliacellen:
1. Macrogliacellen van het CZS
2. Macrogliacellen van het PZS
3. Microgliacellen

1.4

Neuronen, actiepotentialen en impulsgeleiding

Neuronen zijn in staat tot communicatie. Vaak verloopt de communicatie tussen neuronen door
afgifte van neurotransmitters. Deze neurotransmitters zorgen echter voor het opwekken van een
actiepotentiaal (zenuwimpuls) in het postsynaptisch neuron. Het actiepotentiaal geleidt informatie
naar het perikaryon en/of via het axon naar een ander neuron. Het actiepotentiaal is een electrisch
signaal dat ontstaat door het instromen van natriumionen waardoor het electrisch potentiaal van het
axolemma stijgt (depolariseert). Wanneer de zenuwimpuls aankomt op het einde van het axon zorgt
het daar voor vrijkomen van een neurotransmitter.

1.5

Neuronen en neurotransmitters

Het axon komt aan op een dendriet, perikaryon of axon van een ander neuron. Het axon maakt
echter net geen contact met deze structuren, maar communiceert middels neurotransmitters. De
ruimte tussen het axon en het volgende neuron wordt de synpatische spleet, of kortweg synaps
genoemd. De neurotransmitter komt terecht in de synaptische spleet. De neurotransmitter die
vrijkomt kan ervoor zorgen dat er een volgende zenuwimpuls ontstaat. Ook kan de neurotransmitter
een neuron gevoeliger (stimuleert), of juist ongevoeliger (inhibeert) maken voor neurotransmitters
die een zenuwimpuls kunnen genereren. Bekende neurotransmitters zijn acetylcholine, GABA,
noradrenaline, dopamine, serotonine en endorfines.

1.6

Het centrale zenuwstelsel

Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. De hersenen bestaan uit de
grote hersenen (cerebrum), kleine hersenen (cerebellum) en hersenstam. Elk van deze hersendelen
hebben specifieke functies.

1.7

De hersenvliezen

De hersenvliezen beschermen, isoleren en zorgen voor een constante aanvoer van voedingsstoffen
en zuurstof naar de hersenen en ruggenmerg. Van buiten naar binnen bezien zijn er drie
hersenvliezen:
1. De dura mater (harde hersenvlies)
2. De arachnoidea (spinnenwebvlies)
3. Pia mater (zachte hersenvlies)

1.8

Het perifere zenuwstelsel

Het perifere zenuwstelsel omvat alle delen van het zenuwstelsel die buiten de schedel en het
ruggenmerg liggen. Het perifere zenuwstelsel bestaat uit de twaalf hersenzenuwen, 31 spinale
zenuwen en de splanchische zenuwen die als strengen met ganglia (neuronenkernen) naast de
wervelkolom liggen.

1.9

Het autonome en somatische zenuwstelsel

Het efferente deel van het zenuwstelsel bestaat uit het autonome zenuwstelsel en het somatische
zenuwstelsel. Het somatische zenuwstelsel zorgt voor bewuste spiercontracties van de skeletspieren
van het lichaam. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit het parasympatisch en sympatische
zenuwstelsel en zorgt voor de onbewuste regulering van vitale levensfuncties. Het parasympatisch
deel van het autonome zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam meer in een ruststand komt. Het
sympatische deel van het autonome zenuwstelsel zorgt ervoor dat het lichaam in een actiestand
komt.

H2

Zenuwstelsel; indelingen van het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel kan op verschillende manieren ingedeeld worden. Het deel van het zenuwstelsel
dat binnen de schedel en wervelkolom ligt, wordt het centrale zenuwstelsel (CZS) genoemd. Het
deel van het zenuwstelsel dat buiten het de schedel en wervelkolom ligt wordt het perifere
zenuwstrelsel (PZS) genoemd. Het deel van het zenuwstelsel dat informatie richting het CZS
aanvoert wordt het afferente zenuwstelsel genoemd. Het efferente deel van het zenuwstelsel
voert informatie van het CZS af. Het efferente zenuwstelsel bestaat uit een somatisch en
autonoom zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit een para- en sympatisch en
enterisch zenuwstelsel.

2.1

Centrale en perifere zenuwstelsel (CZS en PZS)

Het CZS ligt binnen de schedel en wervelkolom. Het CZS bestaat uit de grote hersenen (cerebrum), de
kleine hersenen (cerebellum) en ruggenmerg (medulla spinalis). Het CZS ontvangt, integreert,
verwerkt en verstuurt informatie.
Het PZS ligt buiten de schedel en wervelkolom en bestaat uit de twaalf hersenzenuwen die afkomstig
zijn van de hersenstam, 31 spinale zenuwen en de grensstreng (splanchische zenuwen). De
splanchische zenuwen liggen aan weerszijden van de wervelkolom. Het PZS verbindt het CZS met
organen die buiten het CZS. Het PZS stuurt informatie van en naar het CZS.

2.2

Afferente en efferente zenuwstelsel

Het afferente zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat informatie vervoert vanuit de
periferie naar het CZS. Het afferente zenuwstelsel wordt ook wel het sensorische zenuwstelsel
genoemd en het is verantwoordelijk voor de sensibiliteit. Het afferente zenuwstelsel bestaat uit
sensorische neuronen. Deze neuronen geleiden prikkels naar het CZS. Deze prikkels kunnen hun
oorsprong buiten het lichaam hebben, zoals bijvoorbeeld tastprikkels. Prikkels die hun oorsprong
buiten het lichaam hebben, worden exteroceptieve prikkels genoemd. Prikkels kunnen hun
oorsprong ook in het lichaam hebben, zoals bijvoorbeeld de stand van gewrichten. Prikkels die hun
oorsprong in het lichaam hebben, worden interoceptieve prikkels genoemd.
De verwerking van sensorische prikkels kan zeer eenvoudig verlopen in alleen het ruggenmerg, bij
bijvoorbeeld een reflexboog. Ook kunnen prikkels onbewust verwerkt worden in bijvoorbeeld de
hersenstam, maar ook bewust in het cerebrum.
Het efferente deel van het zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat informatie vervoert
vanuit het CZS naar de periferie. Het efferente zenuwstelsel wordt ook wel het motorische
zenuwstelsel genoemd. Het efferente zenuwstelsel bestaat uit een autonoom zenuwstelsel en
somatisch zenuwstelsel.

2.3

Autonome en somatische zenuwstelsel

Het efferente zenuwstelsel is verder te verdelen in het autonome en somatische zenuwstelsel. Het
autonome zenuwstelsel (vegetatieve of viscerale zenuwstelsel) is het deel van het efferente
zenuwstelsel dat niet onder invloed van de wil staat. Het autonome zenuwstelsel stelt op basis van
informatie die binnenkomt via het sensorische zenuwstelsel de activiteit van interne organen
(viscera), klieren en bloedvaten bij. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit het parasympatisch,
sympatische en enterische zenuwstelsel.
Het somatische zenuwstelsel is het deel van het zenuwstelsel dat wel onder invloed van de wil staat.
Het somatische zenuwstelsel stuurt bewust onze spieren aan.

2.4

Parasympatisch en sympatisch zenuwstelsel

Het autonome zenuwstelsel is verder te verdelen in het parasympatisch en (ottho)sympatische
zenuwstelsel. Zowel het parasympatisch als het sympatische zenuwstelsel bestaan uit
preganglionaire zenuwvezels, neuronen van het ganglion en postganglionaire zenuwvezels. Bij het
parasympatisch zenuwstelsel zijn de preganglionaire vezels erg lang en ligt het ganglion erg dicht bij
het doelorgaan dat wordt gennerveerd. De preganglionaire zenuwvezels zijn afkomstig van enkele
hersenzenuwen en sacrale zenuwen. Het parasympatisch zenuwstelsel zet het lichaam in een
ruststand.
De preganglionaire vezels van het sympatische zenuwstelsel eindigen in de grensstreng die
thoracolumbaal loopt en aan weerszijden van de wervelkolom loopt. De preganglionaire vezels van
het sympatische zenuwstelsel zijn relatief kort. De postganglionaire zenuwvezels van het symptische
zenuwstelsel zijn lang. Het symptische zenuwstelsel zet het lichaam in een actiestand.

2.5

Enterische zenuwstelsel

Het enterische zenuwstelsel bevat evenveel neuronen als het ruggenmerg (ongeveer 100 miljoen).
Deze neuronen liggen verspreid in de wanden van de spijsverteringsorganen van slokdarm
(oesphagus) tot de anus. Het enterische zenuwstelsel benvloedt de activiteit van het
spijsverteringsstelsel. Vaak werkt het enterische zenuwstelsel samen met het parasympatisch en
sympatische zenuwstelsel, maar het kan ook functioneren zonder input vanuit deze delen van het
zenuwstelsel.

H3

Zenuwstelsel; het centrale zenuwstelsel (CZS)

Het centrale zenuwstelsel (CZS) is dat deel van het zenuwstelsel dat binnen de schedel en de
wervelkolom ligt. Het CZS bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. De structuren van het CZS
zijn zeer sterk met elkaar verbonden, middels de vele synapsen tussen de neuronen. In het CZS is
grijze stof en witte stof te vinden. De neuronen geven de grijze kleur aan de grijze stof. De
zenuwvezels geven de witte kleur aan de witte stof.

3.1

Onderdelen van het CZS

Grofweg bestaat het CZS uit de hersenen en het ruggenmerg. De hersenen bestaan uit de
hersenstam, kleine hersenen (cerebellum) en grote hersenen (cerebrum). Het diencephalon vormt
een schakelstation tussen verschillende delen van het CZS. De onderdelen van het CZS die hier boven
staan, bestaan vaak ook weer uit verschillende onderdelen met verschillende taken. Om een
overzicht te schetsen worden de verschillende onderdelen van het CZS kort beschreven. Ook worden
van deze onderdelen de verschillende functies kort beschreven. Om het overzicht te behouden, is
informatie op detailniveau weggelaten.

3.2

Het ruggenmerg

Het ruggenmerg bestaat uit grijze en witte stof en wordt omhuld en beschermd door de drie
hersenvliezen en de vertebrae (wervellichamen). Op een dwarsdoorsnede van de grijze stof is de
vorm van de letter H, of een vlinder te zien.
De grijze stof van het ruggenmerg bevat de neuronen. De witte stof bevat de gemyeliniseerde
zenuwvezels. De grijze stof en de witte stof maken samen het ruggenmerg. Uit het ruggenmerg
ontspringen de 31 paarsgewijze spinale zenuwen. De spinale zenuwen voeren informatie naar het
ruggenmerg toe vanuit verschillende gebieden van het lichaam. Deze informatie wordt afferente
informatie genoemd.
De motoneuronen van het ruggenmerg stuurt commandos naar de spieren en organen om een
bepaalde functie uit te voeren. Deze informatie wordt efferente informatie genoemd. In het
ruggenmerg zitten verschillende schakelneuronen. Deze schakelneuronen kunnen direct synapteren
met een motoneuron en deze tot actie aanzetten. Als informatie via deze weg verloopt, is er sprake
van een simpele reflexboog. De schakelneuronen kunnen ook synapteren op neuronen van de
thalamus (een structuur van het diencephalon). De thalamus filtert informatie en kan deze
informatie doorsturen naar de cerebrale cortex.

3.3

De hersenstam

De hersenstam bestaat uit het mesencephalon (middenbrein), formatio reticularis, medulla en pons.
Het mesencephalon heeft verbindingen met het cerebellum en cerebrum en speelt een belangrijke
rol in het handhaven van houding, beweging en controle van de oogbewegingen. De formatio
reticularis speelt een belangrijke rol in de waakzaamheid van het brein. De medulla reguleert
belangrijke onbewuste vitale functies van het lichaam, zoals bijvoorbeeld de hartslag. De pons heeft
ook verbindingen met het cerebellum en cerebrum en benvloedt slaappatroon, de ademhaling en
smaak.

3.4

Het cerebellum

Het cerebellum bestaat uit verschillende groeven en windingen en bevat meer neuronen, dan het
cerebrum. Het cerebellum bestaat wel uit meer neuronen van dezelfde soort dan het cerebrum.
Het cerebellum heeft een zeer belangrijke rol in het benvloeden van de motoriek en het aansturen
van de bewegingen van de ogen. Het cerebellum is sterk verbonden met de cerebrale cortex, basale
ganglia en evenwichtsorgaan. De informatie uit deze structuren gebruikt het cerebellum om
bewegingen goed bij te kunnen sturen.

3.5

Het diencephalon

Het diencephalon bestaat uit de thalamus en hypothalamus. De thalamus kan men beschouwen als
een station waarin informatie vanuit het ruggenmerg wordt gefilterd en geclusterd en vervolgens
wordt doorgegeven aan hogere hersendelen.
De hypothalamus vormt de schakel tussen het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. De
hypothalamus ontvangt neurale input, maar benvloedt met hormonen de functie van de hypofyse.
De hypofyse geeft hormonen af die de functie van bepaalde hormoonklieren benvloedt.

3.6

Het cerebrum

Het cerebrum bestaat uit de cerebrale cortex (ook wel neocortex genoemd), basale ganglia,
hippocampus en amygdala. De functies van deze hogere hersendelen wordt hieronder kort
beschreven.
De cerebrale cortex speelt een belangrijke rol in de bewuste waarneming, emoties, geheugen en het
initieren van bewust gestuurd gedrag en bewegingen. Ook het plannen van taken wordt door de
cerebrale cortex gedaan. De cerebrale cortex bestaat uit vele neuronen en is daarom grijs van kleur.
De neuronen van de cortex zijn onderling en met andere delen van het CZS zeer sterk verbonden
De basale ganglia spelen samen met het cerebellum en de cerebrale cortex een belangrijke rol in het
initieren en bijsturen van bewuste bewegingen
De hippocampus is betrokken bij het opslaan van herinneringen
De amygdala speelt een belangrijke rol in het nemen van beslissingen, geheugen en emoties

Toon preview als tekst ▼
Reacties (0)

Plaats als eerste een vraag of opmerking over dit document.

€ 2,89

Koop dit documentDocument in winkelwagen

2 studenten waren jou voor!


  • check Niet tevreden? Geld terug
  • check Document direct te downloaden
Specificaties
Verkoper
Zowerkthetlichaam
Zowerkthetlichaam

Aantal documenten: 17

Aanbevolen documenten
Inloggen via Facebook
Inloggen via e-mail
Nieuw wachtwoord aanvragen
Aanmelden via Facebook
Registreren via e-mail
Aanmelden via Facebook
Winkelwagen

Actie: ontvang 10% korting bij aankoop van 3 of meer documenten!

Actie: ontvang 10% korting bij aankoop van 3 of meer documenten!

[Inviter] geeft je €2,50 om samenvattingen te kopen

Bij Knoowy koop en verkoop je de beste studiedocumenten direct van studenten.
Upload ten minste één document, help andere studenten en krijg €2,50 tegoed.

Meld je aan en claim je tegoed