€ 4.99

Literatuurgeschiedenis VWO 6 Dautzenberg

Samenvatting literatuurgeschiendenis VWO 6 uit het boek van J.A. Dautzenberg


Stel vragen over het document of bekijk de reacties (0)
Preview document (2 van de 10 pagina's)
Preview: Literatuurgeschiedenis VWO 6 Dautzenberg Preview: Literatuurgeschiedenis VWO 6 Dautzenberg

Download alle 10 pagina's voor € 4,99

Koop dit documentDocument in winkelwagen

Historische achtergrond 1875-1914
Voor 1875: tijd van postkoetsen, kaarslicht en hoepelrokken (geschiedenis).
Tussen 1875-1914 ontstaat het moderne Europa.
- Agrarische samenleving verandert in industriestaten.
- Moderne politieke hoofdstromingen (liberalen, confessionelen en socialisten).
- Grote uitvindingen zoals telefoon, gloeilamp, benzinemotor en vliegtuig economische
opbloei: tijd van kapitalisme in zijn pure vorm.
Kapitalisme leidde tot:
- Wantoestanden: loonkosten laag, goedkope productie.
- Verbetering arbeidersomstandigheden: concurreren met gezonde en geschoolde arbeiders.
In 1874 werd kinderarbeid onder 12 jaar verbonden (eerste sociale wet), maar door gebrek aan
controle in NL had dit weinig effect. In 1889 kwam de tweede sociale wet: de Arbeidswet. Deze
regelde het werk van vrouwen en kinderen n arbeidsinspectie.
Sociale wetgeving ontstond door het sociale gevoel van liberalen en confessionelen, maar ook door de
angst van de burgerij voor het opkomende socialisme.
Eind 19e eeuw:
- Linkse partijen en vakbonden onder invloed van Das Kapital van Karl Marx en Friedrich Engels.
- 1894: Sociaal Democratische Arbeiderspartij (SDAP).
- Veel oproer en stakingen, zoals grote spoorwegstaking in 1903 worgwetten: verbod op
stakingen van het overheidspersoneel 1905: eerste vakcentrale: Nederlands Verbond van
Vakverenigingen (organisatie van vakbonden).
1875-1914 is Fin de sicle (eind van de eeuw) soort afsluitende periode, met tegelijkertijd de
aanwezigheid van het begin van een nieuwe periode.
- Kunst: overgangskunst tussen oud en nieuw.
Het Fin de sicle (of la belle poque)
1859: Charles Darwin publiceerde evolutietheorie in On the origin of species.
- Huidige diersoorten zijn ontstaan door de struggle for life: dieren die het meest zijn
aangepast om te overleven, zullen de meeste nakomelingen krijgen. Goede eigenschappen
zullen de minder aangepaste dieren verdringen (survival of the fittest).
- 1871: The descent of man ook de mens in het evolutiemodel.
1885: Sigmund Freud formuleerde zijn theorieen over het onbewuste: deel van de geest dat wij niet
over controle hebben, maar een groot deel van ons denken en handelen bepaalt.
- Vroege kinderjaren zijn beslissend voor de latere persoonlijkheid.
Theorieen van Darwin en Freud en het socialisme werd gezien als een aantasting van de bestaande
orde:
- Socialisme bedreigde de rust van de burgerij.
- Darwins evolutieleer was in strijd met Bijbelse scheppingsverhaal en mens en dier gelijk.
- Freuds psychologie wilde men liever ontkennen.
Tegelijkertijd heerste er ook voldaanheid. In natuurwetenschappen werden veel ontdekkingen
gedaan, zoals het periodiek systeem, elektromagnetisme, lichtspectrum, kwantummechanica,
radioactiviteit en relativiteitstheorie.
De houding van het Fin de sicle leidde vaak tot vlucht uit de realiteit in een wereld van kunst
(escapisme), overbeschaving, luxe en genotzoekerij la belle poque.


Escapisme estheticisme: de opvatting dat kunst uitsluitend iets moois dient te zijn en geen
andere functie mag hebben dan kunst te zijn (lart pour lart: kunst omwille van de kunst)
het gaat niet om de inhoud, maar om de vorm.

Het impressionisme
Impressionisme was een voortzetting n reactie op het realisme (objectieve waarneming).
- Psychologie zegt dat mensen de wereld allemaal op hun eigen manier zien, er is dus geen
objectieve waarneming. Bij waarneming zijn ook hersenen betrokken die iets doen met de
indruk van de ogen.
- Kunst drukt de werkelijkheid uit als ervaring, het gaat om de sfeer van het uitgebeelde. Het
hoofddoel van de schilders was het vastleggen van wisselende effecten van kleur en licht
contouren zijn vaag en kleurvlakken met korte penseelstreken in verschillende tinten van de
kleur, bijv. blauw.
Belangrijke schilders: Edouard Manet, Auguste Renoir en Claude Monet. Monet schilderde
Impression: soleil levant (1872) naam impressionisme. Grootste NL was Vincent van Gogh.
- Auguste Rodin: grootste beeldhouwer van Fin de sicle. Realistisch werk en gebruikte
oneffenheden van materiaal om lichtval een rol te laten spelen beweeglijkheid.
In de muziek allerlei klankcombinaties die eerder naast elkaar staan dan na elkaar (soort mozaek) die
een bepaalde sfeer oproepen. Er werd veel geexperimenteerd met toonsoorten. Belangrijkste
componisten: Claude Debussy en Maurice Ravel. Ravel schreef Bolro (belangrijkste klassieke stuk).
In de literatuur werden bepaalde stijlmiddelen toegepast: uitbeelden van nuances, indrukken en
gevoelens.
- Vooral bijvoeglijk naamwoorden, en als ze daarmee niet iets konden uitdrukken, verzonnen ze
woorden (neologismen) of ouderwetse woorden die niet meer gebruikt werden (archasmen).
- Beeldspraak om gevoelens te weergeven: synesthesie (vermenging zintuigen).
- In gedichten veel alliteraties en enjambement, vaak sonnet.
Literaire impressionisme is vooral een poeziestroming. Proza met deze kenmerken heette toen
woordkunst of lyrisch proza was toen heel positief, nu niet meer.
Het naturalisme
Naturalisme is een verdere uitwerking van realisme in de roman en toneelkunst. Men wilde laten zien
hoe het leven van de mens was en verklaren hoe het zo geworden was. Men verklaarde dat het leven
werd bepaalde door drie factoren:
1. Erfelijke aanleg
2. Sociale milieu en opvoeding
3. Tijd waarin men leeft
Deze factoren werden betrokken in familieromans. In psychologische romans ging het over mensen
die het psychisch moeilijk hadden en in sociale romans vooral over de vorming van de mens door
maatschappelijke positie naturalisten waren socialisten en hoopten maatschappij te verbeteren.
Naturalistische romans zijn somber en pessimistisch: uitzichtloos leven, kwade en vechten voor
zichzelf fatalisme: opvatting dat het leven geheel bepaald wordt door het noodlot en dat vrije wil
niet bestaat wetenschappelijk tintje: noodlot is iets wat in de mens verankerd zit; milieu, tijd en
erfenis van ouders.
Nauw verband met impressionisme: woordkunst.
Burgers vonden naturalisme socialistische oproerkraaierij en nadruk op onderbewuste gevoelen leidde
tot juridische acties.

Toon preview als tekst ▼
Reacties (0)

Plaats als eerste een vraag of opmerking over dit document.

€ 4,99

Koop dit documentDocument in winkelwagen
  • check Niet tevreden? Geld terug
  • check Document direct te downloaden
Specificaties
Verkoper
SterreSchoon
SterreSchoon

Aantal documenten: 1

Aanbevolen documenten
Inloggen via Facebook
Inloggen via e-mail
Nieuw wachtwoord aanvragen
Aanmelden via Facebook
Registreren via e-mail
Aanmelden via Facebook
Winkelwagen

Actie: ontvang 10% korting bij aankoop van 3 of meer documenten!

Actie: ontvang 10% korting bij aankoop van 3 of meer documenten!

[Inviter] geeft je €2,50 om samenvattingen te kopen

Bij Knoowy koop en verkoop je de beste studiedocumenten direct van studenten.
Upload ten minste één document, help andere studenten en krijg €2,50 tegoed.

Meld je aan en claim je tegoed